تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 238

مساهمون:

ص٢٣٨
طول آن را جز خداى تعالى هيچكس نميداند . حسن گويد : كه خدا بهشت را نابود مىكند سپس بر ميگرداند به كيفيّتى كه توصيف نمود و براى همين صحيح است كه آن را توصيف كند به اينكه عرضش ، چون پهناى آسمانها و زمين است ، و غير او گويد : خداوند فرمود پهنايش چون پهناى آسمان و زمين و حال آنكه بهشت آفريده شده در آسمان هفتم است پس منافاتى با آن ندارد .
( أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا )
يعنى ذخيره شده و آماده گرديده براى مؤمنين .
( بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ )
به خدا و پيامبران او ، اين جنّت فضل خداست بهر كس كه ميخواهد ميدهد يعنى پاداش جاودانه و هميشگى ميدهد بر عمل اندك فانى شده و اگر اكتفاء كند در پاداش به اندازه آنچه مستحق ميشوند بسبب اعمال از عدالت او خواهد بود ليكن او تفضّل فرمود به زيادتر دادن و بعضى گويند : يعنى اينكه هيچكس در دنيا و آخرت بخيرى نميرسد مگر بفضل خدا زيرا اگر خداوند سبحان ما را بطاعت خود نخوانده و راه آن را براى ما بيان نكرده بود ، و توفيق عمل صالح بما نداده بود هر آينه ما هدايت بسوى او نشده بوديم و همه اينها از فضل خداست پس براستى كه او تفضّل فرمود باسبابى كه بسبب آن طاعت انجام مىشود از امكانات و الطاف و كمال عقل و ارائه دادن ثواب را بمكلّف ، پس تكليف نيز تفضّل است و آن وسيله رسيدن به ثواب است . ابو القاسم بلخى و عدليّه از اهل بغداد گويند : خداوند سبحان و تعالى اگر اكتفاء و اقتصار كند براى بندگانش در طاعاتشان بر مجرّد احسانهاى گذشته او بر ايشان هر آينه عدل خواهد بود پس براى اين خداوند سبحان ثواب ، و بهشت را فضل قرار داد ، و در اين آيه بزرگترين اميدوارى براى اهل ايمان