هامش
دنبالهء پاورقى از صفحهء قبل :
1 - گويد ابن بابويه باسنادش از حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام از پدر بزرگوارش حضرت صادق عليه السلام روايت نموده كه فرمود ، هر گاه مؤمنى از دنيا رود هفتاد هزار فرشته او را تا قبرش تشييع كنند ، پس وقتى داخل قبرش نمودند منكر و نكير آمده و او را مينشانند ، پس به او ميگويند پروردگار تو كيست و دين تو چيست ، و پيامبر تو كيست ؟
پس ميگويد : پروردگار من اللَّه است ، و پيامبرم محمّد ( ص ) است و اسلام دين منست ، پس قبر او را وسيع و گشاده ميكنند براى او باندازهء چشم انداز او و براى او از بهشت طعام ميآورند و روح و ريحان داخل قبر او مىشود ، و اين قول خداوند عزّ و جل است ،فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌيعنى در قبرش و جنّة نعيم در آخرت ، سپس فرمود ، هر گاه كافرى بميرد او را هفتاد هزار فرشته از زبانيه آتش تا قبرش تشييع نموده و او به كسانى كه جنازه او را بر داشتهاند قسم ميدهد بطورى كه جز آدميان و جنّيان همهء موجودات صداى او را ميشنوند و ميگويند :
اگر براى من بر گشتى باشد من از مؤمنين ميباشم و ميگويد : مرا بر گردانيد تا شايد من عمل صالحى انجام دهم و جبران كنم آنچه را كه ترك كردهام :ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُپس زبانيه آتش پاسخ او را ميدهد كلا انّها كلمة هو قائلها ، نه چنين نيست اين سخنى است كه او در دنيا هم گويا بود و فرشتهاى آنها را صدا مىزندوَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُو اگر بر گردانيده شوند هر آينه عود ميكنند به همان اعمالى كه نهى شده بودند از آن پس وقتى داخل قبرش شده و مردم او را تنها گذاردند و رفتند منكر و نكير ميآيند در هولناكترين صورتها پس او را گرفته و ميگويند : من ربّك و ما دينك و من نبيّك پس زبانش بلكنت افتاده و قادر بر جواب نميشود پس ضربتى از عذاب خدا بر او ميزنند كه هر چيزى براى او ناراحت مىشود ، پس ميگويند پروردگار تو كيست ؟ و دين تو چيست ؟ و پيامبر تو چه كسى است ؟ پس ميگويد : نمى دانم ، پس ميگويند : به او نيكو نيستى ، و هدايت نشدى و رستگار نگشتى ، سپس