( وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ )
يعنى حظ خودتان را از خيرى كه آن مانند رزق شماست تكذيب قرار ميدهيد .
ابن عبّاس گويد : و قرار ميدهيد سپاس و شكر رزقتان را تكذيب و دروغ - پنداشتن آن گويد در بعضى از سفرها مردم را عطش سختى رسيد پس پيغمبر « ص » دعا نمود پس باران باريد و مردم سيراب شدند پس شنيده شد كه مردى ميگويد :
فلان ستاره براى ما باران آورد پس اين آيه نازل شده . حسن گويد : يعنى قرار ميدهيد حظ خودتان را از قرآنى كه خدا روزى شما نموده تكذيب به آن .
( فَلَوْ لا إِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ )
يعنى پس آيا وقتى كه جان بگلويتان در موقع مرگ رسيد
( وَ أَنْتُمْ )
اى اهل خانه
( حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ )
يعنى مىبينيد اين حال را و حال آنكه بجايى رسيده كه ميخواهد جانش بيرون رود .
و بعضى گويند : يعنى نگاه ميكنيد ولى امكانى نيست براى شما كه مرگ را دفع كنيد و مالك چيزى در آن لحظه نيستيد .
( وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ )
و ما به او از شما نزديكتريم بعلم و قدرت .
( وَ لكِنْ لا تُبْصِرُونَ )
و لكن شما اين را نميبينيد و آن را نميدانيد ، و بعضى گويند يعنى فرستادههاى ما آنهايى كه قبض روح او مىكند از شما به او نزديكترند و ليكن شما فرشتههايى كه گيرنده روح او هستند نمىبينيد .
( فَلَوْ لا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ تَرْجِعُونَها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ )
پس اگر شما كيفر نمىبينيد ، پس چرا آن را بر نمىگردانيد ، يعنى پس چرا بر نميگردانيد جان كسى را كه بر شما عزيز است وقتى كه به گلويش رسيد و آن را بجاى خود بر گردانيد اگر جزا داده به ثواب و عقاب نيستيد و اگر محاسبه نميشويد .
و بعضى گويند : ( غير مدينين ) يعنى غير اگر مملوك نيستيد .