يعنى آن را بيرون ميآوريد و ميگيرانيد آن را بسبب كبريت و آتش گيرانه چنانچه از درخت بيرون ميآيد .
( أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها )
آيا شما ايجاد كرديد درخت آن را كه از آن آتش ميجهد ، يعنى آيا شما آن درخت را رويانيديد و آفريديد ؟
( أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ )
يا ما آن را ايجاد ميكنيم ، پس ممكن نيست كه كسى بگويد كه او اين درخت را بوجود آورده غير از خداى تعالى و عرب بسبب زند آتش روشن مىكند و آن درختيست كه بعضى از آن را بر بعض ديگر ميزنند ، پس از آن جرقه و آتش بيرون مىآيد و در مثل هم آمده « فى كل شجر نار و استمجد المرخ و العفار » در هر درخت آتش است ولى درخت مرخ و عفار شريف و مشهور شده است .
( نَحْنُ جَعَلْناها تَذْكِرَةً )
عكرمه و مجاهد و قتاده گويند : يعنى ما اين آتش را تذكره و ياد آور آتش بزرگ ديگرى قرار داديم پس هر گاه آن را بينندهاى ببيند ياد جهنّم نموده و به خدا پناه برد از آن .
و بعضى گويند : يعنى تذكرهاى كه متذكّر به آن شده و انديشه دربارهء آن كند پس بداند راستى كسى كه قادر بر آن و بر اخراج آنست از درخت تر و تازه قادر است بر ايجاد جهان دوّم و سراى آخرت .
( وَ مَتاعاً لِلْمُقْوِينَ )
ابن عباس و ضحاك و قتاده گويند : يعنى و ما قرار داديم آن را توشه و منفعت براى مسافرين ، يعنى كسانى كه نازل ميشوند بر زمين صاف خالى از هر چيز ( آب و گياه و اشياء ديگر ) عكرمه و مجاهد گويند : براى بهره برداران به آن از تمام مردم مسافرين و حاضرين و مقصود اينست كه تمام مردم ، استضاء به آن ميكنند از تاريكى و گرم ميشوند از سرما و منتفع ميشوند به آن در پختن غذا و نان و بنا بر اين مقوّى از اضداد است ، پس مقوى كسيست كه نيرومند گشته باشد