تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 170

مساهمون:

ص١٧٠
اينست و نيستيم ما از مغلوب شدگان ( و ما نحن بمغلوبين ) .
( عَلى أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثالَكُمْ )
يعنى ميآوريم ما خلقى مانند شما بدل و عوض از شما و تقديرش اينست ( نبدلكم بامثالكم ) تعويض ميكنيم شما را بمانند شما پس مفعول اوّل حذف شده و حرف جرّ از مفعول دوّم . زجاج گويد : يعنى اگر ما اراده كنيم كه خلقى غير از شما بيافرينيم هيچ سابقى نتواند از ما سبقت گيرد و هيچيك هم از ما فوت نشود .
( وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ )
از صورتها يعنى اگر ما قصد كنيم كه شما را ميمون و خوك قرار دهيم كسى بر ما سبقت نگيرد و اين كار هم از ما فوت نشود ، تقديرش اينست : كه ما چنانچه عاجز از تغيير احوال شما بعد از خلق شما نيستيم عاجز از احوال شما بعد از مرگتان هم نيستيم . و بعضى گويند : اراده نموده نشانه و خلقت دوّم را يعنى ايجاد مىكنيم ما شما را در چهره‌اى كه شما نميدانيد از هيئتهاى مختلفه ، پس مؤمن ايجاد مىشود بر بهترين هيئت و قرار ميدهيم صورت و چهرهء كافر را بر زشت‌ترين صورتها . و بعضى گويند : اين مطلب را فقط براى اين فرمود كه ايشان حال خلقت اوّل را دانسته‌اند كه چگونه در شكم مادران بودند ولى نشانه و خلقت دوّم - چنين نيست براى آنكه آن در وقتيست كه بندگان آن را نميدانند .
( وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولى )
يعنى دفعه اوّل از انشاء و ايجاد و آن ابتداء خلق بود هنگامى كه شما را از نطفه و بعد علقه و سپس مضغه آفريد .
( فَلَوْ لا تَذَكَّرُونَ )
يعنى پس آيا عبرت و اعتبار نميگيريد و استدلال بر قدرت حق بر خلقت دوّم نميكنيد .