تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 489

مساهمون:

ص٤٨٩
69 - البتّه ايشان پدران خويش را گمراه يافتند . 70 - پس اينان از پى آنان بسرعت ميروند .

شرح لغات :

النزل : محصول و باقى مانده است ، گفته مىشود براى اين طعام نزل و نزل است ، و گفته شده الانزال آنست كه بسبب آن تقويت مىشود پس بدنها را پايدار و روح‌ها بر آن باقى ميماند ، و گفته مىشود اقمت لقوم نزلهم يعنى آنچه شايسته بود از غذا كه بر آن فرود آينده آماده كردم ، و قطرب خيال كرده كه زقوم درخت تلخى است ، در تهامد ابو مسلم گويد : و ظاهر تلاوت - دلالت مىكند كه عرب زقّوم را نمىشناخت ، پس تفسير شد بعد از اين . و الطلع : حمل و بار درخت خرماست ناميده به طلع شد براى طلوع و سر زدن آن . و الشوب : مخلوط شدن چيزى است به چيزى كه از آن نيست بلكه بدتر و پست‌تر از آنست . و الحميم : گرماى چنانيست كه از سوزانيدن نزديك به هلاكت و نابودى مىكند . شاعر گويد :
احم اللَّه ذلك من لقاء * احاد فى الشهر الحلال
خداوند نزديك نمود اين را از برخورد و ملاقات كه به او خيره شدم و چشم دوختم در ماه حلال . و حمم ريش الفرخ ، هنگامى كه جوجه نزديك به پريدن مىشود . و حميم : يعنى دوست نزديك يعنى نزديك از قلب ، و هرع الرجل و اهرع هر گاه ترغيب شود و شتاب كند ، ازهرى گويد ، اهراع به معناى اسراع