دعوت نموديم
إِنَّا كُنَّا غاوِينَ
يعنى ما داخل در گمراهى و فريب دادن بوديم .
و بعضى گفتهاند : يعنى ما شما را نااميد كرديم ما البتّه از نااميدها بوديم
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ
يعنى بدرستى كه ايشان در اين روز
فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ
در عذاب و شكنجه مشترك هستيم ، و اشتراك ايشان اجتماع آنهاست در عذاب ، و مقصود اينكه اين تخاصم و دشمنى سودى بحالشان ندارد هر گاه پيروان و مريدان با مردان و متبوعين خود در آتش تمامى جمع شوند پيروان بسبب پذيرفتن كفر و مردان بوسيلهء دعوت بكفر كردن و فريب كاريشان .
إِنَّا كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ
ابن عباس گويد : يعنى آنهايى كه براى خدا انبازها و شريكها قرار دادند .
و بعضى گفتهاند : يعنى ما مانند آنچه با اين گروه كرديم با گنهكاران - خواهيم نمود ، سپس خداوند سبحان بيان نمود كه او ايشان را براى خاطر اين كار عذاب نمود .
إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ
كه هر گاه به ايشان گفته مىشود خدايى جز خداى جهان نيست آنها سركشى ميكردند از قبول توحيد .
وَ يَقُولُونَ أَ إِنَّا لَتارِكُوا آلِهَتِنا لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ
و ميگفتند آيا ما براى سخن شاعرى ديوانه خدايان خود را واگذاريم .
ابى مسلم گويد : يعنى از اين سخن ناراحت ميشوند و اهانت ميكنند به پيامبرى كه ايشان را بتوحيد ميخواند ، و ميگويند ما پرستش بتها را براى گفته شاعرى ديوانه يعنى پيغمبر ( ص ) كه ما را بخلاف عبادت بتها دعوت مىكند رها نميكنيم ، پس خداوند اين گفته ايشان را بر آنها رد كرد ، و آنان را تكذيب