كننده نيستيد ، سپس خداوند سبحان بيان فرمود كه ايشان قدرت بر يارى كردن هم را ندارند ، پس فرمود :
بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ
بلكه ايشان در اين روز مطيع و فرمان بردارانند ، و معناى استسلام اينست كه بدون نزاع و كشمكش آنچه در دست دارد بياندازد .
وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ
و اين اخبار - از خداى سبحان است كه هر يك از ايشان بر رفيقش كه او را فريفته و گول زده رو نموده و بر روش خشونت و تندى ميگويد چرا مرا فريب دادى ، و او در پاسخ ميگويد ، تو چرا پذيرفتى از من .
و بعضى گفتهاند پيروها رو به متبوع و پيروى شدهها و آنها رو به اينها نموده يكديگر را ملامت و سرزنش نموده و با هم خصومت و نزاع ميكنند .
قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ
جبائى گويد : كفّار باغوا كنندگان خود ميگويند شما بوديد كه از در نصيحت و خيرخواهى و سمت راست و بركت ميآمديد نزد ما و براى اين ما اقرار كرديم براى شما ، و عرب به كسى كه از سمت راست آيد تفأّل خيره زده و به آن تبرّك ميجويند .
و زجاج گويد : يعنى شما بوديد كه پيش تر از در دين ميآمديد و بما نشان ميداديد كه حق و دين چيزى است كه ما را بدان گمراه نموديد و يمين عبارت از حق است .
و فراء گويد : يعنى شما بوديد كه نزد ما از راه قوّت و توانايى آمده و ما را از قوىترين صورتها فريب ميداديد ، و از آنست آيهء شريفه
فَراغَ عَلَيْهِمْ ضَرْباً بِالْيَمِينِ
« 1 » پس حمله كرد برايشان با زدن و شكستن آنها را
هامش
( 1 ) - و الصافات آيهء : 93 .