وارد شده مثل قول خدا
" عجب ربكم من شاب ليس له صبوة "
پروردگار شما تعجّب كند از جوانى كه براى او شوق و آرزومندى نيست و پروردگار شما تجب كند از شما و يأس و نااميدى شما ، و اين بر دو صورت مىشود « 1 » تعجّب كند از آنچه پسنديده باشد و معنايش استحسان است و تعجّب كند از آنچه كراهت دارد و معناى آن انكار و مذمت آنست .
وَ إِذا ذُكِّرُوا لا يَذْكُرُونَ
يعنى و هر گاه ايشان را از خدا بترسانند و به قرآن موعظه و پند دهند منتفع به آن نميشوند و به آن پند نگيرند
وَ إِذا رَأَوْا آيَةً
و هر گاه آيهاى و معجزهاى به بينند مانند شق القمر و غير آن
( يَسْتَسْخِرُونَ )
يعنى استهزاء و مسخره ميكنند و ميگويند اين عمل جادوگريست ، و سخروا استسخر بيك معناست .
و بعضى گويند : يعنى بعضى استدعا ميكنند از بعضى ديگر كه اظهار استهزاء و مسخرگى نمايند . و برخى ديگر گفتهاند : يعنى باور كردند كه مسخره است چنانچه مىگويى ، استقبحه يعنى باور كرد كه آن قبيح و زشت است ، و استحسنه يعنى معتقد شد كه آن خوبست .
وَ قالُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ
يعنى و گفتند نيست اين معجزه مگر سحرى آشكار و ظاهر
أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً وَ عِظاماً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
يعنى آيا ما هر گاه مرديم و خاك شديم و استخوان گشتيم بعد از آن محشور و زنده خواهيم شد ، يعنى چگونه ما زنده ميشويم بعد از آنكه خاك شديم .
أَ وَ آباؤُنَا الْأَوَّلُونَ
آيا كسانى كه مقدم بر ما بودند و به همين صفت يعنى آيا پدران ما هم مردند و خاك شدند و زنده ميشوند از اين استفهام قصد كردند
هامش
( 1 ) - مترجم گويد : ممكنست كه بجاى صبوة صنعة باشد يعنى پروردگار شما تعجّب كند از جوانى كه براى او صنعت و شغلى نباشد .