را ( از صحف و تورات و زبور و انجيل و قرآن ) ميخوانند و ذكر آنست كه نازل مىشود بر كسى كه بسوى او وحى مىشود .
2 - آنها فرشتگانند كه تلاوت ميكنند كتاب خدا را كه بر آنها فرشتگان نوشته شده و در آن ذكر حوادث است پس افزايش يقين شود بوجود خبر دهند بر وفق خبر .
3 - ابى مسلم گويد : ايشان قاريان قرآنند از مؤمنين هستند كه در نماز خودشان تلاوت قرآن ميكنند ، و البتّه فالتاليات تلوا نگفت چنانچه گفت :
فَالزَّاجِراتِ زَجْراً
براى آنكه تالى گاهى به معناى تابع و پيرو است ، و از آنست قول خداى تعالى
وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها
« 1 » پس چون لفظ مشترك بود به تابع و قارى خداوند آن را بيان نمود كه ابهام را ذايل و بر طرف كند .
إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ
بدرستى كه خداى شما يكيست ، خداوند به اين چند طايفه از فرشتگان و يا مؤمنين قسم ياد كرده كه خدا يكيست ، خداوند به اين چند طايفه از فرشتگان و يا مؤمنين قسم ياد كرده كه خدا يكيست شريكى براى او نيست ، پس مفسّرين اختلاف كردهاند در مثل اين قسمها :
پس جبائى و قاضى گويند : كه آنها سوگندهايى بخداى تعالى است و تقديرش ، و ربّ الصافات و ربّ الزاجرات و ربّ التين و الزيتون براى آنكه در قسم تعظيم و احترامى است براى چيزى كه به آن سوگند و براى آنكه واجب است بر بندگان كه سوگند ياد نكنند مگر بخداى تعالى جز اينكه حذف شده براى آنكه برهانهاى عقلى دلالت مىكند بر حذف شده كه ربّ باشد .
و بعضى گفتهاند : بلكه خداوند سبحان سوگند به اين چيزها ياد كرد و البتّه سوگند به اينها جايز است زيرا كه آگاهى ميدهد از بزرگداشت و تعظيم آنها به
هامش
( 1 ) - سورهء و الشمس آيهء : دوّم .