معناى ده گانه لفظ امر :
1 - امر براى كسى كه او پستتر است از تو 2 ، به معناى استحباب مثل قول او
فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً
« 1 » بردگان خود را مكاتبه كنيد اگر در ايشان خيرى دانستيد .
3 - به معناى اباحه مثل قول خدا ،
فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا
، « 2 » پس هر گاه نماز را بجا آورديد پراكنده شويد يا
" إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا "
« 3 » هر گاه از احرام بيرون آمديد صيد نمائيد .
4 - به معناى دعاء
" رَبَّنا آتِنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً "
« 4 » پروردگار ما بما از نزد خودت رحمتى مرحمت فرما .
5 - به معناى توفيق و مدارا مثل قول او " ارفق بنفسك " با خودت مدارا كن - 6 - به معناى شفاعت مثل قول تو شفاعت مرا دربارهء آن به پذير يا مرا شفيع نما در آن 7 - به معناى تبديل مثل
" كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ "
معنايش گذشت ، و
كُونُوا حِجارَةً أَوْ حَدِيداً
.
8 - به معناى تهديد و بيم دادن
" اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ "
« 5 » هر كار ميخواهيد بكنيد 9 - به معناى اختراع و ايجاد مثل قول او
" كُنْ فَيَكُونُ "
.
10 - به معناى تعجّب مثل
أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ
« 6 » بينا نما ايشان را و شنوا .
على بن عيسى گويد : در قول خدا ،
كُنْ فَيَكُونُ
، امر در اينجا بزرگتر و
هامش
( 1 ) - سورهء نور آيهء 33 .
( 2 ) سورهء جمعه آيهء : 10 .
( 3 ) - سوره مائده آيهء : 2 .
( 4 ) - سورهء كهف آيهء : 10 .
( 5 ) - سورهء فصّلت آيهء : 40 .
( 6 ) سورهء كهف آيهء : 26 .