تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 437

مساهمون:

ص٤٣٧
قوّه هم ميگويند تلقى فلان قولى باليدين ، يعنى فلان كس گفته مرا تلقّى بقبول و توان نمود و به معناى تحقيق اضافه قول شاعر است :
دعوت لما نابنى مسورا * فلبّى فلبن يدى مسورا
صدا زدم مسور را براى آن ناراحتى و سختى كه مرا عارض شده بود ، پس مسور مرا پاسخ داد و با دو دستش مرا يارى كرد ، شاهد اين بيت " يدى مسور " است كه به معناى تحقيق اضافه است و البتّه آن را ستوده براى تحقيق مبالغه در اضافه بمسور و ميگويند : هذا ما جنت يداك ، اين نتيجه جنايت دو دست تو است معناى در آيه و وقتى يك نفر بگويد " فما عملت هذا بيدى " اين دلالت مىكند بر تنهايى او در عملش بدون آنكه به كسى وا گذاشته باشد و يا ديگرى كمكش كرده باشد .
( أَنْعاماً )
يعنى شتر و گاو و گوسفند
فَهُمْ لَها مالِكُونَ
يعنى و اگر چه ما نيافريديم كه آن را مالك شوند و به آن منتفع شوند و به شيرهاى آنها و سوار شدن بر پشت آنها و خوردن گوشت آنها . و بعضى گفته‌اند : يعنى پس ايشان ضبط كننده و غلبه كننده‌اند و ما نيافريديم آنها را وحشى تا از ايشان فرار كنند و نتوانند آنها را نگاه دارند پس آن حيوانات مسخّر و در تحت اختيار ايشانند و اين قول اوست .
وَ ذَلَّلْناها لَهُمْ
يعنى ما آنها را مسخّر ايشان گردانيديم تا مطيع و رام آنها شدند .
فَمِنْها رَكُوبُهُمْ وَ مِنْها يَأْكُلُونَ
تقسيم فرمود انعام را به اينكه بعضى را مركب سوارى قرار داد ( مانند اسب و الاغ و قاطر ) و بعضى را كشتنى قرار داد تا با گوشتش بهره‌مند شده و از آن بخورند ، مقاتل گويد ، ركوب حموله يعنى شتر و گاو است .