بدون ترديد ما هر چه را پنهان ميدارند و آنچه را آشكار ميكنند ميدانيم .
قرائت :
در شواذ حسن و اعشى ( ركوبهم ) خوانده و عايشه و ابى بن كعب ، ( ركوبتهم ) خواندهاند .
دليل :
اما ركوب مصدر و كلام بر حذف مضاف است و تقدير آن فمنها ذو ركوبهم است و ذو الركوب آن مركوب ( اسب الاغ و قاطر و شتر ) و جايز است كه تقدير فمن منافعها ركوبهم باشد چنانچه شخصى به ديگرى ميگويد من بركاتك وصول الخير الىّ على يدك ، از بركات تو رسيدن خير است به من بدست تو ، و امّا ركوبتهم بر وزن مركوبه مثل فتوبه و حلوبه و جزوره براى آنكه خميده پشت و يا حيوانى كه پالانش گذارند و يا دوشيده مىشود و يا سرش بريده مىشود .
تفسير :
سپس خداوند سبحان اعاده سخن داد بذكر ادلّه توحيد و يكتايى خود و فرمود :
أَ وَ لَمْ يَرَوْا
يعنى آيا نميدانند
أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ
كه البته بدون ترديد ما ايجاد كرديم براى بهرهبردارى و منافع ايشان
مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا
يعنى از آنچه كه متولّى و متصدّى آفريدن آن شديم و باختراع و ايجادمان كه شريكى در آفريدن آن نداشتيم ، و بكمك و ياورى آن را نيافريديم ، و يد در لغت بر چند قسم است : بعضى از آن عضو است و بعضى از آن نعمت است و برخى از آن قوه و نيرو است ، و بعضى از آن هم تحقيق اضافه است ، در معناى نعمت گفته مىشود ( لفلان عندى يد بيضا ) براى فلانى نزد من حق نعمت است ، و به معناى