و ديگرى گويد :
عسلان الذئب امسى قاربا * برد الليل عليه فنسل
گرگان گرسنه ديشب نزديك بود كه در سرماى شب بر او حمله كرده پس بسرعت بيرون رفت و فرار كرد ، شاهد اين بيت نيز ( فنسل ) است كه به معناى زود در رفتن آمده .
اعراب :
" هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ "
مبتداء و خبر ، و
مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا
كلام تام است كه سكوت و توقّف بر او مىشود ، و ممكن است كه ( هذا ) از صفت مرقدنا باشد يعنى خوابگاه چنانى كه ما در آن خوابيده بوديم پس وقف بر " مرقدنا " هذا ، مىباشد و ما وعد الرحمن خبر مبتداء محذوف و يا مبتداء خبر محذوف است . بنا بر تقدير هذا ما وعد الرحمن يا حق ما وعد الرحمن ، است سلام بدل از
( ما يَدَّعُونَ )
و معنا اين است ، لهم ما يتمنّون لهم سلام ، " و قولا " منصوب است بنا بر اينكه مصدر فعل محذوف باشد يعنى يقول اللَّه قولا .
تفسير :
سپس خداى سبحان خبر داد از نفخه دوّم و آنچه را كه بعد از مرگ در روز قيامت ميبينند در وقتى كه بر انگيخته از قبر ميشوند و فرمود :
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ
و در صور دميده مىشود پس ناگاه ايشان از قبورشان
إِلى رَبِّهِمْ
يعنى بدادگاهى كه خدا در آن حكم و داورى مىكند و در آنجا براى غير او حكومتى نيست . (
يَنْسِلُونَ
) يعنى وقتى هراسهاى قيامت را ديدند بشتاب و سرعت از قبرشان بيرون ميروند .
قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا
گويند اى واى بر ما چه كسى ما را