ادراك ماه كند در سرعت حركت و سيرش براى آنكه خورشيد از ماه كندتر حركت مىكند زيرا او منازلش را در يك سال سير مىكند و ماه در مدت يك ماه ( 28 شبانه روز ) و خداوند سبحان آن دو را به طرز تدوير و دور زدن جارى مينمايد ، و بين فلك و مدار آن دو را جدا و دور نموده پس امكان ندارد كه يكى از آن دو ادراك ديگرى كند مادامى كه بر اين صفت و حركت هستند .
وَ لَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ
يعنى و نه شب از روز پيشى و سبقت ميگيرد عكرمه گويد : يعنى هيچگاه دو شب با هم جمع نميشوند كه ميان آنها روز نباشد بلكه شب و روز در تعقيب و دنبال يكديگرند ، چنانچه خداى تعالى تقدير فرموده است .
عياشى در تفسيرش باسنادش از اشعث بن حاتم روايت كرده كه گفت من در خراسان بودم وقتى كه حضرت رضا عليه السلام و فضل بن سهل و مأمون در ايوان حبرى در مرو اجتماع كردند و سفرهء غذا گستردند ، پس حضرت رضا عليه السلام فرمود كه مردى از بنى اسرائيل در مدينه از من سؤال كرد كه آيا
هامش
( نشسته و آفتاب به صورت او تافته و از تابش آن صورت او گل انداخته و عرق بر آن جارى است ، خوب نگاه كرد او را شناخت كه عامل تجارت او حضرت محمد است ، پس بداهه سرود و گفت :جاء الحبيب الذى اهواه من سفر * و الشمس قد اثّرت فى وجهه اثراعجبت للشمس من تقبيل و جنته * و الشمس لا ينبغى ان تدرك القمرآمد محبوب چنانى كه در هواى اويم از مسافرت و حال آنكه خورشيد در صورت و چهرهء او تابيده و اثر گذارده ، من تعجّب كردم براى خورشيد از بوسيدن او صورت وى را در حالى كه خورشيد را نه سزد كه ادراك قمر نمايد ، تشبيه كرده حضرت را به ماه و اين حقير عاصى گويد به آن بزرگوار آقاى من مولاى من :تشبيه روى تو را هرگز بمه نكنم * زيرا كه در نظرم زيباتر از قمرى