إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ
يعنى نيستيد مگر دروغگويان در آنچه ميپنداريد و معتقد بودند كه هر كس كه مانند ايشان باشد از جهت بشريّت صلاح نيست كه پيغمبر باشد و از خاطر ايشان رفته بود كه خداوند متعال هر كس را كه بخواهد براى رسالتش اختيار مىكند و اينكه ميداند از حال اين گروه صلاحيّت ايشان را براى پيامبرى و تحمّل زحمات و سختيهاى آن . . .
قالُوا رَبُّنا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ
آنها گفتند پروردگار ما ميداند كه ما فرستادگان اوئيم بسوى شما و البتّه اين مطلب را بعد از اقامه دليل و برهان بسبب ظهور معجزه گفتند ، پس قبول نكردند و وجه احتجاج به اين قول اين است كه ايشان آنها را ملزم كردند به اين كه تأمل كنند در معجزات ايشان تا بدانند كه آنها راستگويان بر خدا هستند ، پس در اين تحذير سختى است .
وَ ما عَلَيْنا إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ
يعنى لازم نيست بر ما جز اداء رسالت و تبليغ ظاهر .
و بعضى گفتهاند : يعنى و بر ما نيست كه شما را تحميل كنيم برايمان زيرا كه ما توان آن را نداريم .
( قالُوا )
يعنى و اين كفّار در پاسخ پيامبران موقعى كه عاجز شدند از ايراد شبهه و عدول كردند از تأمل در معجزه و گفتند
إِنَّا تَطَيَّرْنا بِكُمْ
البتّه ما بشما فال بد مىزنيم
لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا
اگر خوددارى نكنيد از آنچه دعوت ميكنيد از رسالت
لَنَرْجُمَنَّكُمْ
قتاده گويد : يعنى هر آينه شما را سنگ سار ميكنيم ، و مجاهد گويد : يعنى هر آينه شما را دشنام مىگوييم و سبّ مينمائيم
وَ لَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذابٌ أَلِيمٌ قالُوا
و هر آينه بشما خواهد رسيد از ما عذاب دردناكى پيامبران گفتند
طائِرُكُمْ مَعَكُمْ
يعنى فال بد شما تمامش با خود