برايش اثرى نيست .
(
وَ آثارَهُمْ
) جبائى گويد : يعنى اعمالى كه برايش اثر مىباشد مثل صدقات جاريه و كتب سودمند دينى .
و بعضى گفتهاند : يعنى بآثار ايشان از اعمالى كه بعد از آنها روشن ، و سنت معموله گرديده كه مردم آن را تعقيب و آئين دانسته و مورد عمل قرار دادند چه سنّت حسنه نيكو و چه روش زشت و ناروا .
و بعضى گفتهاند : يعنى ما مينويسيم گامهايى را كه ايشان بسوى مسجد برميدارند و موجب آن حديثى است كه ابو سعيد خدرى آن را روايت نموده كه بنى سلمه در ناحيه و كنارى در خارج مدينه سكونت داشتند ، پس به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله از دورى منازلشان به مسجد و نماز با پيغمبر ( ص ) شكايت كردند پس آيه مذكوره نازل شد ، و در حديث از ابى موسى رسيده كه گفت پيغمبر ( ص ) فرمود بدرستى كه بزرگترين مردم از جهت اجر در نماز دورترين مردم است از جهت راه پيمايى بسوى نماز ، پس دورترين آنها ، محمد بن مسلم بخارى و مسلم بن حجاج قشيرى هم آن را در دو صحيح خود نقل نموده است
وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ
يعنى و شمرديم هر چيز از حوادث را در كتاب ظاهر و آن لوح محفوظ است و دليل در شمردن اين در آن كتاب توجّه فرشتگان است به آن زيرا آنها مقابله ميكنند با آن آنچه كه از امور حادث مىشود و در آن دلالت بر معلومات خداى سبحانست بنا بر تفصيل .
حسن گويد : اراده نموده به آن پروندههاى اعمال را و آن را آشكار - و ظاهر ناميد براى آنكه اثرش كهنه و مندرس نميشود . « 1 »
هامش
( 1 ) - مترجم گويد : خدا ابو على طبرسى را رحمت كند كه در عصر