تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢٠ — صفحة 355

مساهمون:

ص٣٥٥

نگاهدارى آن را احدى ندارد ( مِنْ بَعْدِهِ ) يعنى بعد از خداى تعالى ، و بعضى گفته‌اند : از بعد از افتادن و سقوط كردن . إِنَّهُ كانَ حَلِيماً البتّه او خداى بردبار توانايى است كه عجله و شتاب در عقوبت مستحق عقاب را نميكند ( غَفُوراً ) يعنى پوشنده و آمرزنده گناهان است ، و بسيار آمرزنده است ، آن گاه حكايت از كفّار نموده و گفت : وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ يعنى كفّار مكّه سوگند به خدا خوردند پيش از آنكه محمد ( ص ) ايمان برايشان بياورد قسم سخت و نهايت توان و طاقتشان لَئِنْ جاءَهُمْ نَذِيرٌ هر آينه اگر پيامبر ترسانده‌اى از طرف خداى تعالى بيايد بر ايشان لَيَكُونُنَّ أَهْدى هر آينه بوده باشند راه يافته‌تر باشند به پذيرفتن قول او و پيروى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ از يكى از امتان گذشته از يهود و نصارى و صابئين . فَلَمَّا جاءَهُمْ نَذِيرٌ پس چون محمد ( ص ) آمد بسوى ايشان ( ما زادَهُمْ ) نيفزود آمدن آن پيامبر ايشان را إِلَّا نُفُوراً مگر نفرت و دورى از هدايت و فرار از حق ، يعنى ايشان افزودند موقع آمدن او نفرت را ( اسْتِكْباراً ) يعنى از روى تكبّر و جبّارى و سركشى بر خداى تعالى و نخوت و غرور اينكه پيرو ديگرى باشند . فِي الْأَرْضِ وَ مَكْرَ السَّيِّئِ در روى زمين يعنى و قصد زيان زدن به مؤمنين ، " و مكر السيّئ " هر مكر و فريبى است كه ريشه‌اش دروغ و نيرنگ ، و بنياد و پايه‌اش بر تباهى باشد ، براى آنكه بعضى از مكرها و نقشه‌ها نيكو است و آن مكر مؤمنين بكفّار است هر گاه با آنها پيكار كردند ، خوبست كه با آنها مكر كنند و آنها را فريب داده و مغلوب نمايند ، و مقصود در اينجا مكر