اگر اطاعت ميكرد تا فلان وقت ميماند و اگر معصيت و گناه ميكرد از عمرش كم ميشد ، پس باقى نمىماند ، پس نقصان عمر بر سه صورت است : يا از عمر سالمند كم مىشود ، يا از عمر سالمند ديگر ، يا نقصانش مشروط به شرط خواهد بود .
إِلَّا فِي كِتابٍ
مگر آنكه اين حمل و وضع طفل و طول عمر و نقصان او ثابت است در كتاب و آن كتاب محفوظ است ، خداوند او را قبل از آنكه بوجود آيد در آن كتاب ثبت كرده است .
سعيد بن جبير گويد : در امّ الكتاب نوشته شده كه عمر فلانى چند سال خواهد بود ، سپس در پائين آن نوشته شده يك روز يا دو روز يا سه روز رفت تا آخر عمرش .
إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ
يعنى اين طولانى عمر و نقصان آن و اثبات آن در امّ الكتاب بر خداى تعالى سهل و غير مشكل است ، سپس فرمود :
وَ ما يَسْتَوِي الْبَحْرانِ
يعنى درياى شيرين و شور مساوى و يكسان نيستند ، آن گاه ياد كرد آنها را و فرمود :
هذا عَذْبٌ فُراتٌ
ابن عباس گويد :
اين آب شيرين پاكيزه و خنك
سائِغٌ شَرابُهُ
يعنى در گلو جارى شده و گوارا است .
وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ
و اين ديگرى شور و تلخ و سخت نمكى است ، و ما بعد اين آيه در سورهء نحل تفسيرش گذشت تا آخر آيات
يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ
يعنى داخل مىكند يكى را در ديگرى به بلند كردن و كوتاه نمودن ( به شبهاى زمستان بلند و روزهايش كوتاه و تابستان بالعكس
وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
يعنى هر طورى كه بخواهد آنها را به جريان