خدايى است كه ما را به بهشت هدايت نمود ،
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ
« 1 » و ستايش و شكر مخصوص به آن خدايى است كه راست شد وعده او بما .
و بعضى گفتهاند : كه اهل بهشت ستايش ميكنند خدا را نه از جهت پرستش بلكه ميستايند او را از جهت خرسندى و لذّت بردن بستايش و بر ايشان سپاس در آنجا زحمت و رنجى ندارد .
و برخى گفتهاند : كه اهل بهشت ميستايند او را بر نعمتها و فضل او و اهل آتش سپاس او گويند براى عدلش .
وَ هُوَ الْحَكِيمُ
و اوست درست كردارى در تمام افعالش براى آنكه تمامش بر وجه حكمت و مصالح واقع شده است .
(
( الْخَبِيرُ
) آگاه و داناى به تمام معلومات .
يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ
ميداند آنچه را كه به زمين فرو ميرود از باران يا گنجها يا مردگان .
وَ ما يَخْرُجُ مِنْها
و آنچه كه بيرون ميآيد از آن از زراعت و گياه يا جواهر يا حيوان ( چون موش و مار و كرم و حشرات ديگر ) .
وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ
و آنچه كه از آسمان فرود ميآيد مثل باران و روزى مردم و فرشته .
وَ ما يَعْرُجُ
و آنچه كه بالا ميرود .
( فِيها )
از فرشتگان و اعمال بندگان پس تمام آنها جارى بر تقديريست كه حكمت او اقتضا كند و ترتيبست كه
هامش
( 1 ) - سورهء زمر آيهء : 74