مردم مسلمان را بسبب خبرهاى دروغى پريشان و مضطرب ميساختند به اينكه ميگفتند مشركين در فلان جا جمع شده كه ناگاه بر مسلمين حمله كنند و امثال اين حرفها و به اسيرها ميگفتند مسلمانها در فلان جبهه كشته شدند و يا فرار نمودند و در اين كلام چيزى حذف شده ، و تقديرش اينست ( لئن لم ينته هؤلاء عن اذى المسلمين و عن الارجاف بما يشغل قلوبهم ) هر آينه اگر اين گروه دست از - اذيت مسلمين و دروغ پراكنى و شايعه سازى كه دلهاى آنها را مشغول ميسازد برندارند .
لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ
ابن عباس گويد : يعنى هر آينه تو را اى محمد ( ص ) بر ايشان مسلّط خواهيم نمود .
ابى مسلم گويد : يعنى تو را فرمان ميدهيم به قتل ايشان تا آنها را بكشى و مدينه را از لوث وجود آنها پاك سازى نمايى و قطعا اغراء بايشان حاصل شده بقول خدا
جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ
« 1 » با كفّار و منافقين جهاد كن .
جبائى گويد : اغراء و حمله بايشان حاصل نشد زيرا آنها ترسيده دست از روششان برداشتند گويد و اگر اغراء و حمله بايشان حاصل شده بود هر آينه كشته شده بودند و يا از مدينه دربدر و آواره بيرون شده بودند .
ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ فِيها إِلَّا قَلِيلًا
يعنى آن گاه در مدينه سكونت نميكردند مگر اندكى و آن هم درنگ ميان امر بكشتن و بين كشته شدنشان .
( مَلْعُونِينَ )
يعنى مطرود و رانده شدنى از مدينه و تبعيد شدند از رحمت حتى ، و بعضى گفته يعنى لعنت شده به زبان مؤمنين .
أَيْنَما ثُقِفُوا أُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتِيلًا
هر كجا يافت شدند و بايشان دست
هامش
( 1 ) - سورهء توبه آيهء : 73 .