فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آباءَهُمْ
پس اگر نشناختيد پدرانشان را بشخصه .
فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ
يعنى پس آنان برادران دينى شما هستند در ملّت ، پس به آنها يا اخى ، اى برادر بگوئيد .
وَ مَوالِيكُمْ
يعنى آنها پسران عموهاى شمايند .
زجاج گويد : و ممكنست كه مقصود اولياء شما در دين باشند در وجوب يارى كردن ، و بعضى گفتهاند معناى اولياء شما آزاد كننده شمايند هر گاه شما را از بردگى آزاد كردند ، پس بر شما دوستى و يارى آنها لازم است .
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ فِيما أَخْطَأْتُمْ بِهِ
يعنى بر شما باكى نيست ، در نسبت دادن آن به كسى كه او را بفرزندى گرفته هر گاه شما گمان كرديد كه او پدر آنست و ندانستيد كه پسر او نيست ، پس خدا شما را مؤاخذه و عقوبت به آن انتساب نميكند .
وَ لكِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ
يعنى و ليكن گناه در آن چيزهايى است كه قلوب شما عمدا و متعمّدا قصد نمايد از نسبت دادن آنها به غير پدران ايشان پس شما مؤاخذه به آنها خواهيد شد .
مجاهد گويد : آنچه را كه شما قبل از نهى خطا كرديد و آنچه را كه بعد از نهى تعمّد به آنها نموديد .
وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً
و خداوند آمرزنده و بخشنده است براى آنچه در گذشته گفتيد .
رَحِيماً
مهربانست بشما .
و در اين آيه دلالت است بر اينكه انتساب به غير پدر جايز نيست و در سنت و اخبار صحيحه از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله وارد شده