« مترجم گويد » كه دور نيست كه مراد از مادر تربيتكننده باشد چه تربيتكننده هاى موسى در خانهء فرعون كافره بودهاند و مصنف در كتاب خصال گفته است جهت اينكه موسى از مادرش در روز قيامت فرار مىكند آنست كه مىترسد در حق او كوتاهى كرده باشد و حق او را ادا نكرده باشد و آن كسى كه از پدر خود فرار مىكند ابراهيم است ( ع ) كه از پدرى كه او را تربيت كرده يعنى آذر فرار مىكند نه پدر حقيقى او كه از او متولد شده بود و كسى كه از زن خود فرار مىكند لوط است و كسى كه از فرزند خود فرار مىكند نوح است كه از فرزند خود كنعان فرار مىكند و پرسيد از اول كسى كه بمرگ فجأه رحلت كرد فرمود داود بود كه در روز چهار شنبه بر روى منبر وفات يافت پرسيد كدام چهارند كه هرگز از چهار چيز سير نشوند فرمود زمين از باران و زن از مرد و چشم از نظر كردن و عالم از علم سؤال كرد از اول كسى كه سكه زد بدرهم و دينار فرمود نمرود بن كنعان بود بعد از نوح ( ع ) و سؤال كرد از اول كسى كه عمل قوم لوط كرد فرمود كه شيطان بود كه تمكين نمود كه هر كه خواهد به او وطى كند و با او وطى كردند .
و سؤال كرد از معنى آواز كبوتر راعبيه كه كبوتر زمين مخصوص است و يا قسمتى از اقسام كبوتر است حضرت فرمود كه نفرين مىكند بر اهل ملاهى و كنيزهاى مغنيه و نوازنده هاى ناى و آلات نواختنى و سؤال كرد از كنيه براق فرمود كنيه براق ابو هلال است .
و سؤال كرد چرا تبع كه اسم پادشاهى است مسمى به اين اسم شد فرمود به جهت اينكه تبع جوانى بود نويسنده و نويسندهء پادشاه پيش از خود بود و هر وقت هر چه مىنوشت ابتداى آن مينوشت
بسم الله الذى خلق صبحا و ريحا ) *
آن پادشاه به او گفت در ابتدا بنويس
بسم ملك الرعد ) *
گفت من ابتداء چيزى نمينويسم مگر اسم خداوند خود را و بعد از آن در حاجت تو ميكوشم و هر چه گوئى مينويسم پس حقتعالى او را جزاى جميل بخشيد و سلطنت اين پادشاه را نصيب او گردانيد مردم او را متابعت كردند از اين جهت نام او تبع شد .
و سؤال كرد از بز و ميش كه از چه جهت است كه بز دمش رو به سربالا است و عورت او نمايان است حضرت فرمود به جهت اين است كه بز نافرمانى كرد نوح ( ع ) را هنگامى كه نوح او را داخل كشتى نمود و تمكين ننمود از دخول در كشتى پس دم او شكسته شد و عورت ميش مستور است و آشكار نيست از جهت اينكه خود داخل در كشتى شد و تمكين نمود حضرت نوح ( ع ) دستى بر عورت و دم او كشيد دنبهء او روى عورتش پهن شد و عورت او مخفى شد و پرسيد كه اهل بهشت بچه زبان با يك ديگر گفتگو ميكنند حضرت فرمود به زبان عربى و پرسيد كه اهل جهنم بچه زبان گفتگو ميكنند فرمود به زبان مجوسى و گبران .
و پرسيد كه خواب بر چند قسم است حضرت امير المؤمنين ( ع ) فرمود خواب بر
عيون أخبار الرضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 186
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص١٨٦