تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢٣ — صفحة 67

مساهمون:

ص٦٧

بعضى گفته‌اند كه جملهء ( فَاعْلَمْ أَنَّهُ . . . ) متعلّق بما قبل است به اين معنى كه ( اذا جاءتهم السّاعة فاعلم انّه لا إله الّا اللَّه ) يعنى : هنگام آمدن ساعت قيامت سلطنت و مالكيّت افراد باطل خواهد شد ، و هيچ ملك و هيچ حكومتى جز براى خدا نمىباشد . و بعضى گفته‌اند كه اين نوعى اخبار حضرت ( ص ) از مرگ خود بوده است ، بنا بر اين مراد آن است كه آن زنده‌اى كه نخواهد مرد خداى يكتا است . بعضى هم گفته‌اند حضرت در اثر آزار قومش دلش گرفته بود ، كه به او گفته شد : هيچكس بجز خدا نمىتواند اندوهت را بر طرف سازد . « وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ » اينجا مورد خطاب پيامبر است ، ولى منظور از آن امّت او است ، و بدان جهت حضرتش مورد خطاب قرار گرفته است كه امّت به راه و روش او اقتداء نمايند ، و بعضى هم گفته‌اند منظور از آن انقطاع بسوى خداوند بزرگ است ، زيرا استغفار عبادتى است كه انسان به وسيلهء آن استحقاق ثواب مييابد . و حديث صحيح در اين باره از حذيفة بن يمان آمده است كه مىگويد : ( من شخصى بد زبان بودم نسبت به خانواده‌ام ، گفتم : يا رسول اللَّه من مىترسم كه زبانم مرا به جهنّم كشاند ؟ حضرت رسول ( ص ) فرمودند : تو چرا استغفار نميكنى ؟ من هر روز يكصد بار استغفار مىكنم ) « 1 » . « وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ » خداوند مؤمنين و مؤمنات را بدين وسيله مورد

هامش
( - علم به يكتايى خدا موجب نجات و بهشت است در صورتى است كه انسان داراى اخلاص و عمل هم باشد . ( 1 ) - نور الثّقلين ج 5 ص 38 حديث 47 : ( رسول خدا ( ص ) فرمودند : بهترين عبادت استغفار است ، و اين به دليل گفتهء خداوند است در كتابش : (فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ)