( فاشرط فيها نفسه و هو معصم * و ألقى بأسباب له و توكّلا ) « 1 »
. و مفرد أشراط شرط است ، و شرط متحرك الوسط به معنى علامت است ، و أشراط السّاعة كه در قرآن آمده است به معنى نشانههاى قيامت است ، و نيز شرط به معنى كثافت مال هم آمده است همانگونه كه جرير در شعر خود گفته است
( ترى شرط المعزى مهور نسائهم * فى شرط المعزى لهنّ مهور ) « 2 »
. و اينكه به پليس ( شرطة ) گفته مىشود به علّت آن است كه لباسهايى مى - پوشند كه علامت است براى آنان ، و شرط در بيع علامتى است بين خريدار و فروشنده .
معنى آيات :
آن گاه خداوند حال منافقين را بيان كرده مىفرمايد :
« وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ »
يعنى : بعضى از كافران كه قبلا از آنان ياد شد كسانى هستند كه گوش به قرائت و دعوت و سخنان تو مىدهند ، زيرا منافق كافر است « 3 » .
« حَتَّى إِذا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِكَ قالُوا لِلَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ »
منظور كسانى است از مؤمنين كه خداوند به آنان دانش و فهم عطا فرموده است .
هامش
( 1 ) - يعنى : ( خود را در آن كوه نشان كرد در حالى كه چنگ زده بود و طنابهايى انداخته و به آنها چسبيده بود )
( 2 ) - يعنى : ( مىبينى كه اموال فقيرانهاى مهر زنان ايشان است ، و در اين اموال پست آنان مهرهايى دارند )
( 3 ) - تفسير ابن عبّاس ص 316 ( يعنى : كسانى كه روز جمعه گوش بخطبهات مىدهند )