ابن عبّاس گويد : منظور آن است كه خداوند كافران را در دنيا گرفتار سختى نمايد ، و در آخرت به آتش جهنّم سقوط دهد .
« وَ أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ »
معنايش گذشت « 1 » .
« ذلِكَ »
يعنى اين هلاكت و بطلان اعمال بخاطر آن است كه
« بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ »
نسبت به قرآن و أحكام اسلام كه بر پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) نازل شده بود بىعلاقه بودند ، و با اينكه دستور داشتند كه مطيع دستورات پيامبر باشند ولى مخالفت مىنمودند .
حضرت باقر ( ع ) مىفرمايد : اينان از آنچه كه در بارهء على نازل شده بود بدشان مىآمد در نتيجه :
« فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ »
اعمالشان باطل شد ، زيرا كه اين اعمال طبق دستور انجام نگرفته بود « 2 » .
آن گاه خداوند براى آنان بر صحّت دعوت خود بتوحيد و اخلاص در عبادت استدلال كرده مىفرمايد :
« أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ »
چرا نمىروند كه ببينند عاقبت پيشينيان آنان چيست ؟ كه خداوند براى آنان پيامبرانى فرستاد و آنان را به سوى يكتاپرستى و توحيد و اخلاص در پرستش دعوت كردند ، ولى از آنان نپذيرفتند و نافرمانى كردند ، يعنى : اى كاش مىرفتند و از عواقب اينان آگاه مىشدند .
هامش
( 1 ) - تفسير ابن عبّاس صفحهء 316 يعنى : ( خداوند اعمال آنان را و مخارجى كه روز بدر كردهاند باطل فرمايد )
( 2 ) - تفسير ابن عبّاس صفحهء 316 : باز مىگويد يعنى : ( حسنات و مخارج آنان را در روز بدر باطل ساخت )