ابن عبّاس گويد : منظور آن است كه خداوند كافران را در دنيا گرفتار سختى نمايد ، و در آخرت به آتش جهنّم سقوط دهد . « وَ أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ » معنايش گذشت « 1 » . « ذلِكَ » يعنى اين هلاكت و بطلان اعمال بخاطر آن است كه « بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ » نسبت به قرآن و أحكام اسلام كه بر پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) نازل شده بود بىعلاقه بودند ، و با اينكه دستور داشتند كه مطيع دستورات پيامبر باشند ولى مخالفت مىنمودند . حضرت باقر ( ع ) مىفرمايد : اينان از آنچه كه در بارهء على نازل شده بود بدشان مىآمد در نتيجه : « فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ » اعمالشان باطل شد ، زيرا كه اين اعمال طبق دستور انجام نگرفته بود « 2 » . آن گاه خداوند براى آنان بر صحّت دعوت خود بتوحيد و اخلاص در عبادت استدلال كرده مىفرمايد : « أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ » چرا نمىروند كه ببينند عاقبت پيشينيان آنان چيست ؟ كه خداوند براى آنان پيامبرانى فرستاد و آنان را به سوى يكتاپرستى و توحيد و اخلاص در پرستش دعوت كردند ، ولى از آنان نپذيرفتند و نافرمانى كردند ، يعنى : اى كاش مىرفتند و از عواقب اينان آگاه مىشدند .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢٣ — صفحة 51
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٥١
هامش
( 1 ) - تفسير ابن عبّاس صفحهء 316 يعنى : ( خداوند اعمال آنان را و مخارجى كه روز بدر كردهاند باطل فرمايد )
( 2 ) - تفسير ابن عبّاس صفحهء 316 : باز مىگويد يعنى : ( حسنات و مخارج آنان را در روز بدر باطل ساخت )