همزه قبل از ادغام گفته شده است ( لولى ) و لام بدلالت حذف همزه وصل از سكون خارج شده ، لذا ادغام در آن نيكو مىباشد .
2 - آنكه ادغام شده است بر اساس قول كسى كه گفته است ( الولى ) و ( الحمر ) و همزهء وصل در آن نيافتاده ، با اينكه حركت به لام معرفه منتقل شده است ، زيرا اين لام در تقدير ساكن است ، و لذا مانعى نيست از اينكه حرف قبلى در آن ادغام گردد ، همانگونه كه مانعى نيست از ادغام در مثل ( ردّ ) و ( فرّ ) و ( عضّ ) هر چند كه لام الفعل در آنها ساكن بوده و به خاطر ادغام حركت داده شدهاند همانطور كه حروف ساكن كه گفته شد بخاطر ادغام حركت داده شده است .
اما آنچه از نافع روايت شده است كه با همزه قرائت نموده و گفته است :
( عاد لولى ) اين قول مانند روايتى است كه از ابن كثير نقل شده كه ( على سؤقه ) قرائت نموده است ، و دليل آن هم اين است كه چون حركت ضمّه نزديك واو است و چيزى بين آنها فاصله نشده است مانند آن است كه بر سر واو در آمده ، و لذا همزه قرائت شده است ، همانگونه كه واوها اگر مضموم باشند همزه خوانده ميشوند ، مانند ( ادؤر ) و ( الغؤور ) و اين يك لغت است كه روايت شده و نقل گرديده است ، هر چند با اين صراحت نباشد .
لغات آيات :
تمنى - منى بمعنى تقدير است ، گفته مىشود : منى يمنى منهومان ، شاعر عرب مىگويد :
( حتّى تبين ما يمنى لك المانى )
يعنى : ( تا اينكه روشن شود آنچه كه تقدير كننده برايت تقدير نموده است ) .
و از اين باب است ( المنية ) بمعنى ( مرگ ) زيرا مرگ هم يك تقدير است .
النشأة - بمعنى صنعت و اختراع است بر خلاف مشيّت .
أقنى - از ( القنية ) است كه عبارت از اصل مال و آنچه كه ذخيره مىشود ، و اقتناء آنست كه انسان به صورت مداوم چيزهايى را براى خود ذخيره كند ، و از اين باب است