بعضى گفتهاند آيه در بارهء وليد بن مغيره نازل شده است كه از نظر دينى پيرو رسول خدا ( ص ) شد ، بعضى از مشركين بخاطر اين عمل او را سرزنش نمودند و به او گفتند تو دين بزرگان را رها ساختى و آنان را گمراه پنداشته خيال ميكنى كه آنان در جهنّم هستند ؟
وليد در پاسخ آنان ميگويد : من از عذاب الهى ترسيدم ، آن كسى كه وليد را مورد سرزنش قرار داده بود براى وليد ضامن شد كه اگر مقدارى از مالش را به او بدهد و به شرك خود باز گردد هر نوع عذاب الهى را از طرف او متحمل خواهد شد وليد به حرف او عمل كرد و بر سر شرك خود بازگشت ، و به آن شخص كه او را سرزنش كرده بود مقدار كمى از مال خود را داد و بخشش خود را قطع كرد و ديگر نداد ، و اين معنى از مجاهد و ابن زيد نقل شده است .
هامش
( در حديث ديگر ابن حجر عسقلانى ج 2 قسمت اوّل صفحهء 190 در ترجمهء رافع بن معلّى انصارى زرقى ميگويد : ( ابن منده از طريق ابن الكلبى از ابى صالح از ابن عباس ذيل آيه (إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا) روايت مىكند كه اين آيه در بارهء عثمان و رافع بن معلى و خارجة ابن زيد وارد شده است ) .
و باز ابن حجر در ج 3 قسمت اول ص 101 از كتاب خود در ترجمهء حالات سعيد بن عثمان انصارى نقل مىكند كه اسحاق بن راهويه در سند خود از طريق زبير روايت مىكند كه گفت : به خدا سوگند كه هنوز آهنگ صداى معتب بن قشير در گوش ، من است ، در حالى كه چرت مىزدم مىگفت اگر در آن جنگ به حرف ما گوش ميكردند آن همه كشته نميداديم ، سپس گفت :
اما فرمودهء الهى : (إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ) گفت : از جمله فراريان در جنگ احد بودند : عثمان بن عفان و سعيد بن عثمان و علقمة بن عثمان انصارى ، گفت : اينان به كوهى رسيدند اطراف مدينه در بطن اعواض و آنجا سه روز توقف كردند .