تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 403

مساهمون:

ص٤٠٣
نكرده است ) . روايت شده است كه پيامبر ( ص ) اين اشعار را هميشه ميخوانده است ، ( لا الما ) بمعنى ( لم يلمّ ) است ، و اعشى باهله شاعر گفته است :
( تكفيه حذة فلذان الم بها * من الشواء و يروى شربه الغمر )
اجنّه - جمع جنين است ، روبه شاعر گفته است :
( اجنة فى مستكنات الحلق )
يعنى : ( جنين‌هايى در نهانگاهاى رحم ) . و عمرو بن كلثوم گفته است :
( و لا شمطاء لم يترك شقاها * لها من تسعة الا جنينا )
كه اينجا جنين بمعنى مدفون در قبرش مىباشد . اكدى - يعنى عطاء و بخشش خود را قطع نمود همانگونه كه آب در اثر رسيدن به زمين سخت قطع مىشود ، و اين لغت از ( كدية الركية ) گرفته شده است كه بمعنى ( صلابت و سختى چاه ) است ، هنگامى كه مقنى به آن سختى رسيد از آب نااميد مىشود ، گفته مىشود ( اكدى ) هنگامى كه به آن سختى برسند ، و نيز گفته مىشود ( كديت اظفاره ) هنگامى كه ناخنهايش كند شود ، ( كدى النبت ) هنگامى كه گياه شادابى خود را از دست دهد ، و رشدش متوقف شود ، و اصل در تمام اين لغات يكى است .

اعراب آيات :

اللمم -
إِلَّا اللَّمَمَ
منصوب است بنا بر آنكه استثناء باشد از الاثم و الفواحش زيرا لمم درجهء نازلتر از اثم و فواحش است ، ولى از جنس آنها است .
إِذْ أَنْشَأَكُمْ
- عامل در اذ قوله ( اعلم بكم ) است .
فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ
- جايز است متعلق باشد به خود اجنه ، و تقديرش چنين خواهد شد : اذ انتم مستترون فى بطون امهاتكم ، و نيز جايز است كه متعلق باشد به محذوف كه صفت براى ( اجنه ) باشد .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 403 | الشيخ الطبرسي / ستوده / شيخ على كاظمى