تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 399

مساهمون:

ص٣٩٩
هستند .
« وَ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ »
يعنى : آنان نسبت به اين نام‌گذارى دانشى نداشته و يقين نداشته‌اند كه فرشتگان دخترند .
« إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ »
اينان از ظن و گمان پيروى ميكنند كه در ظن و گمان احتمال خطا و صواب وجود دارد و نيز :
« وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً »
منظور از حق در اين آيه علم است ، يعنى ظن و گمان نميتواند ما را از علم بى نياز سازد ، و نيز نميتواند جايگزين علم گردد ، سپس به پيامبر خود خطاب كرده ميفرمايد :
« فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا »
يعنى : اى محمد هر كس از ياد ما روگردان شد و اقرار به توحيد ما ندارد تو نيز از او رويگردان شو .
« وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا »
اينان تمايلات مادى و دنيوى دارند و دنبال سودجويى هستند ، يعنى : تو با آنان بخاطر اعمالشان مقابله نكن و با صبر و بردبارى آنان را تحمل كن ، و دست از موعظه و اندرزشان بر مدار ، و آنان را بسوى حق دعوت كن .
« ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ »
يعنى : بىتوجهى به امور آخرت ، و همّت گماشتن و توجه به لذتهاى زودگذر نهايت علم و دانش آنان است ، و اين يك بهاى اندكى است كه هيچ انسان عاقلى به آن راضى نخواهد شد ، زيرا اين خصلت از ويژگيهاى چهارپايان است ، كه در فكر خوراك فعلى مىباشد و به عواقب كار خود نمىانديشد ، و در دعا آمده است ( اللهم لا تجعل الدنيا اكبر همنا و لا مبلغ - علمنا ) . يعنى : « خداوندا دنيا را مهمترين هدف و نهايت دانش ما قرار مده » .
« إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ »
اى محمد خداى تو از تمام مخلوقات و از تو داناتر است .
« بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ »
يعنى : خداوند نسبت به كسانى كه ستم مىكنند و از