تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 397

مساهمون:

ص٣٩٧
اين معنى كه اين نوع تقسيم كه دختران سهم خدا و پسران را سهم خود دانسته ايد يك تقسيم غير عادلانه است .
« إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ »
يعنى اينكه شما اين بتها را خدا ناميده‌ايد و آنان را دختران خدا دانسته‌ايد يك نوع نامگذارى بى معنى و مفهوم است ، زيرا اين بتها نه قدرت ضرر رساندن به كسى را دارند و نه سودى از آنان عايد كسى خواهد شد ، بنا بر اين يك نوع نامگذارى بر اجسام بىجان است .
« ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ »
مقاتل گفته است يعنى ، در اين باره خدا بر شما كتابى نازل نفرموده است كه در آن دليلى بر گفته‌هاى شما باشد . آن گاه پس از آنكه خداوند طى جملاتى با آنان به صورت مخاطب سخن ميگفت دوباره در سياق مغايب به يادآورى اخبار آنان پرداخته فرمود :
« إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ »
از گمان كه ارزش علمى ندارد پيروى ميكنند .
« وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ »
و آنچه هوسهاى آنان ايجاب مىكند .
« وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى »
يعنى : براى آنان بيانات ارشادى بوسيلهء كتاب و فرستاده آمده بود ، اينجا خداوند در مورد آنان اظهار تعجب مىكند كه چرا اين مردم دست از پرستش بتها بر نداشته‌اند با اينكه آنان را با توضيحات كافى ارشاد نموده است ؟ سپس از اينكه آرزوى شفاعت بتها را دارند آنان را مورد سرزنش قرار داده و ميفرمايد :
« أَمْ لِلْإِنْسانِ »
منظور اينجا كافر است .
« ما تَمَنَّى »
آيا اين انسان باز هم به شفاعت بتها اميد بسته است ؟
« فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَ الْأُولى »
كه احدى در دنيا و آخرت جز بفرمان او مالك چيزى نخواهد شد . بعضى گفته‌اند يعنى : آيا انسان هر چه بخواهد عمل مىكند بىآنكه كيفرى در