جنة المأوى - و هر كس ( جنة المأوى ) قرائت كرده است منظورش فعل آنست كه ( جن عليه فأجنه اللَّه ) و مأوى فاعل آنست ، يعنى خداوند او را مستور فرموده است ، اخفش گفته است بمعنى ( ادركه ) مىباشد .
اللّات - از ابن عباس نقل شده است كه مردى بود در بازار عكاظ كه بر روى صخرهاى قاووت و روغن ميساخت همين كه آن را مىفروخت دوباره روغن و قاووت روى صخره ميريخت و درست ميكرد ، پس از آنكه مرد ، طايفهء ثقيف آن صخره را بخاطر بزرگداشت آن مرد پرستش نمودند « 1 » .
معناى آيات :
سپس خداوند آنچه را كه پيامبر ( ص ) در شب معراج ديده بود بيان نموده و ديدههاى او را محقق دانسته است و ميفرمايد :
« ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى »
يعنى : آنچه را پيامبر ( ص ) با چشم ديده بود دلش آن را تكذيب نكرد ، بنا بر اين ( ما رأى ) مصدر است كه در محل نصب مىباشد زيرا مفعول كذب است به اين معنى كه قلب و عقل حضرت منكر ديدههاى چشم او نشده است بلكه عقل و دل آن حضرت ديدههاى چشمش را تصديق مىكند .
مبرد گفته است : معنى آيه اينست كه پيامبر خدا ( ص ) چيزى را ديده و در آن ديدهها تصديق شده است .
ابن عباس گفته است يعنى : حضرت محمد ( ص ) پروردگار خود را با چشم دل ديده است « 2 » .
و اين معنى را نيز محمد بن حنفيه از پدرش از على ( ع ) روايت كرده است ، و اين به معنى علم پيدا كردن به وجود خدا است ، يعنى با ديدن آيات الهى علم به وجود خدا بمرحلهء يقين رسيده است ، مانند گفتهء حضرت ابراهيم ( ع ) كه فرمود :
هامش
( 1 ، 2 ) - تفسير ابن عباس صفحهء 332 .