تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 379

مساهمون:

ص٣٧٩
« ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى »
يعنى : پيامبر از حق رو گردان نگشته است ، و از مسير هدايت به گمراهى منحرف نشده است ، و در آنچه براى شما آورده است ، راه باطل نپيموده است ، غوى بمعنى ضل است ، و اينكه دو بار يك معنى آمده است به منظور تأكيد بيشتر بوده است . بعضى گفته‌اند : يعنى تلاش او بى اثر نمانده است ، بلكه به ثواب الهى و كرامت او خواهد رسيد .
« وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى »
اى : ( ليس ينطق بالهوى ) يعنى : پيامبر از روى هوا و هوس سخن نميگويد ، ينطق هم با عن متعدى مىشود و هم بوسيلهء باء همانگونه كه مىگويى : ( رميت بالقوس و عن القوس ) . و بعضى گفته‌اند يعنى : پيامبر از روى ميل نفسانى و هوا و هوس خويشتن آيات قرآن را نميخواند ، و براى شما پيام نمىآورد .
« إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى »
يعنى : قرآن و آنچه را كه از احكام براى شما ميخواند چيزى جز وحى از طرف خداوند نيست كه بر او بوسيلهء جبرئيل نازل مىشود ، كه ميفرمايد :
« عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى »
ابن عباس و ربيع و قتاده گفته‌اند ( شديد القوى ) يعنى كسى كه داراى قدرت و نيرو است و از نظر آفرينش قوى مىباشد ، و قوى جمع قوة است .
« ذُو مِرَّةٍ »
يعنى : كسى كه از نظر خلقت داراى قوت و قدرت است . كلبى گويد : از نيرومندى جبرئيل يك نمونهء آن بود كه شهرهاى قوم لوط را از ريشه و آب سياه بر كند و به آسمان برد و سپس وارونه ساخت ، و نمونهء ديگر از قدرت او فريادى است كه بر سر قوم ثمود زد كه همگى هلاك شدند . از ابن عباس و قتاده نقل شده است يعنى : داراى سلامتى و حسن خلق است .