« وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً »
يعنى : اگر آنان را با فرو فرستادن قطعههايى از آسمان بخواهيم عذاب كنيم دست از كفر و عناد خود بر نداشته ، ميگويند اين پارهاى است از ابرهاى آسمان كه ميگويند :
« يَقُولُوا سَحابٌ مَرْكُومٌ »
ابرهايى متراكم كه بر روى هم انباشته شده است ، و تمام اين امور كه پس از ( أم ) در اين سوره آمده است نوعى محكوم ساختن بتپرستان است كه با قرآن مخالفت ميكنند ، آن گاه خداوند بزرگ پيامبر ( ص ) را مورد خطاب قرار داده ميفرمايد :
« فَذَرْهُمْ »
يعنى : اى محمد آنان را رها كن .
« حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي فِيهِ يُصْعَقُونَ »
يعنى : با افتادن صاعقه روى آنان به هلاكت ميرسند .
بعضى گفتهاند : صعقهاى كه در اينجا آمده است منظور از آن نفخهء اولى است كه تمامى خلايق با آن به هلاكت ميرسند ، سپس خداوند به توصيف اين روز پرداخته ميفرمايد :
« يَوْمَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً »
يعنى : مكر آنان به حالشان مفيد نبوده ، و چيزى از آنان دفع نخواهد ساخت .
« وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ ، وَ إِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا »
منظور از اين ظالمان كفار مكه هستند .
« عَذاباً دُونَ ذلِكَ »
ابن عباس گفته است : منظور از عذاب غير از عذاب آخرت كشته شدن اين كافران در جنگ بدر است ، و جاى ديگر از ابن عباس و براء بن عازب روايت شده ميگويند : منظور از آن عذاب قبر است .
مجاهد گفته است : منظور از آن گرسنگى و قحطى در هفت سال است ، ابن زيد گفته است : اين عذاب عبارتست از مصائب دنيا .
بعضى هم گفتهاند : اين عذاب دانستن همهء اينها است .