نموده است ، و نيز در هر دو مورد حمزه راء را اشمام نموده است ، اما عجلى هر دو مورد را با صاد قرائت كرده ، و ديگران از قرّاء نيز با صاد قرائت نمودهاند .
دليل قرائت :
ابو عبيده گويد : مسيطرون به اربابان گويند ، گفته مىشود ( تسيطرت علىّ ) يعنى مرا از خدم و حشم خود ساخت ، و اصل در آن سين است ، و طبق قاعده هر سينى كه بعد از آن طاء باشد جايز است كه منقلب به صاد گردد ، مىگويى :
صطر و سطر و بيان آن در تفسير سورهء فاتحه گذشت « 1 » .
لغات آيات :
كاهن - كاهن كسى است كه مىگويند از طريق خواندن وردها و دعاها خبر از واقعيتها ميدهد ، و كهانت حرفهء كاهن مىباشد .
منون - عبارت است از مرگ ، و ريبهء آن عبارت است از حوادثى كه بهنگام آمدنش انسان را به شك مىافكند ، شاعر گفته است :
( تربص بها ريب المنون لعلّها * سيهلك عنها لعلها أو يسجنح )
تربص - و تربص عبارتست از انتظار در مورد چيزى كه حالت آن به حالت خلافش تغيير يابد .
احلام - و احلام جمع حلم است و آن عبارتست از مهلتهايى كه عقل و حكمت انسان را بدان فرا ميخواند .
مسيطر - و مسيطر بمعنى الزام و اجبار كنندهء ديگرى به كارى است ، و از
هامش
( 1 ) - در دليل قرائت (اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ) كه صراط در اصل سراط بوده و بخاطر مواخاه بين صاد و طاء در استعلاء و پرهيز از تسفل به سين و سپس تصعد به طاء صاد قرائت شده است ( مترجم )