تفسير شده است .
« لِلْمُسْرِفِينَ »
يعنى سنگهايى از گل بر سر آنان كه در گناه زياده روى كرده - اند از حد گذرانده بودند فرو فرستاديم ، بعضى گفتهاند : سنگها براى افرادى از قوم لوط كه غائب بودند فرستاده ميشد ، و آنها كه حاضر بودند روستاها زير و رو شده بر سرشان خراب ميگرديد .
« فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ الْمُؤْمِنِينَ »
يعنى : در ديار قوم لوط آنچه افراد مؤمن كه بودند قبلا بيرون فرستاديم ، و اين معنى در سورهء هود ( فأسر بأهلك . . . ) « 1 » به آن اشاره شده است .
و خداوند به حضرت لوط فرمان داده است كه همراه آنان كه به او ايمان آوردهاند از ديار خود خارج شوند تا گرفتار عذاب نشوند .
« فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ »
يعنى : غير از خانوادهاى از مسلمانان كه لوط و فرزندانش باشند نيافتيم ، خداوند قوم لوط را به ايمان و اسلام هر دو توصيف فرموده است ، زيرا هيچ مؤمنى نيست مگر آنكه مسلمان هم هست ، و ايمان عبارتست از تصديق به تمام آنچه كه خداوند تصديق آن را واجب فرموده است ، و اسلام عبارتست از تسليم شدن بوجوب عمل فريضهاى كه خداوند آن را واجب فرموده است ، و انسان را نسبت بدان ملزم كرده است .
و جدان ضاله عبارتست از درك آن پس از جستجوى آن .
« وَ تَرَكْنا فِيها آيَةً »
يعنى و ما در شهر قوم لوط نشانهاى گذاشتيم .
« لِلَّذِينَ يَخافُونَ الْعَذابَ الْأَلِيمَ »
و اين نشانه به آنان ميفهماند كه خداوند آن قوم را به هلاكت رسانده است ، و لذا ميترسند كه مانند آنان گرفتار عذاب نشوند
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 17 يعنى : ( آنان در ظلمتها رها ساخت )