كه عبارت است از ( نفخه دوّم ) .
و نيز مىشود گفت منظور آن است كه گوش كن گزارش حال آنان را روزى كه منادى از جانب ( صخره بيت المقدّس ) ندا در خواهند داد كه اى استخوانهاى پوسيده ، و اى مفصلهاى از هم گسسته ، و اى گوشتهاى از هم پاشيده به پا خيزيد ، براى فيصله دادخواهى و آنچه را كه خداوند براى شما به عنوان پاداش آماده ساخته است ، و اين معنى را قتاده گفته است .
و از مقاتل نقل شده است منادى اسرافيل است كه مىگويد : اى آفريدگان الهى براى حسابرسى به پا خيزيد .
و اينكه گفته است از مكانى نزديك ، به دليل آن است كه همه خلائق اين ندا را بطور يكسان مىشنوند ، و بر احدى چه دور چه نزديك مخفى نمىماند ، گويى كه همگى اين ندا را از مكانى نزديك شنيدهاند .
« يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ »
صيحه ، عبارت است صدايى يكباره و شديد ، و اين صيحه همان ( نفخه دوّم ) است ، و كلمه بالحق بنا به نقل كلبى به معناى رستاخيز قيامت است ، و به گفته مقاتل يعنى اين صيحه بطور تحقيق انجام خواهد گرفت .
« ذلِكَ يَوْمُ الْخُرُوجِ »
يعنى : اين روز روز بيرون آمدن از قبرها به سوى صحراى محشر است .
و از ابى عبيده نقل شده است كه (
يَوْمُ الْخُرُوجِ
) يكى از نامهاى قيامت است ، و در اين مورد به قول شاعر عرب استشهاد شده است كه گفته است :
( أ ليس يوم سمّى الخروجا * أعظم يوم رجّة رجوجا )
يعنى : ( آيا روز قيامت همان روز نيست كه به ( خروج ) ناميده شده است ؟ بزرگ روزى كه جنبشى سخت خواهد داشت ) .
« إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ وَ إِلَيْنَا الْمَصِيرُ »
خداوند بزرگ از كار خودش خبر