« لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ »
از ابن عبّاس نقل شده است كه قلب در اينجا به معنى عقل است « 1 » همان گونه كه مىگويند : ( أين ذهب قلبك ) يعنى : قلبت كجا رفته است ؟ كه منظور از قلب عقل است « 2 » يا مىگويند : ( فلان قلبه معه ) يعنى : عقل
هامش
( 1 ) - نور الثّقلين ج 5 ص 116 از اصول كافى نقل مىكند كه هشام بن حكم گويد : امام موسى بن جعفر ( ع ) به من فرمود : ( اى هشام خداوند در قرآن مىفرمايد : ( اينها موجب عبرت است براى آنان كه قلب دارند ) يعنى عقل دارند )
( 2 ) - شواهد التّنزيل حسكانى ج 2 ص 192 در روايتى از على ( ع ) روايت مىكند كه فرمودند : ( من آن صاحب قلبى هستم كه خداوند اينجا در نظر دارد ) .
در روايت ديگر باز از حضرت على ( ع ) روايت كرده است كه فرمودند : ( منظور از ذكرى در اين آيه من هستم ) .
در روايت ديگرى از ابن عبّاس نقل مىكند كه ( دو شتر بزرگ به پيامبر خدا ( ص ) اهداء شد ، حضرت به يارانش نظر افكنده فرمود : آيا كسى در ميان شما هست كه بتواند دو ركعت نماز بخواند كه در آن به هيچ كارى از دنيا فكر نكند و در قلبش فكر دنيا راه نيابد تا يكى از اين دو شتر را به او جايزه دهم ، على به پا خاست و به نماز ايستاد ، پس از آنكه سلام داد ، جبرئيل نازل شده گفت : يكى از دو شتر را به على جايزه بده ، رسول خدا ( ص ) فرمود : امّا على در تشهّد كه نشست به اين فكر فرو رفت كه كداميك از دو شتر را بگيرد ؟ ! جبرئيل گفت : آرى على در اين فكر بود كه شتر چاقتر را بردارد و آن را نحر كرده در راه خدا صدقه دهد ، پس تفكّرش براى خدا بوده ، نه براى خودش و نه براى دنيا .
حضرت رسول ( ص ) نيز هر دو شتر را به على ( ع ) داد ، و خداوند نازل فرمود : (إِنَّ فِي ذلِكَ . . .) يعنى : در نمازى كه على خواند اندرز است براى آنان كه عقل دارند . . . )