« وَ قالَ قَرِينُهُ »
حسن گفته است : قرين فرشته شاهد اعمال انسان است ، و همين معنى نيز از امام باقر و امام صادق ( ع ) روايت شده است .
از مجاهد نقل شده است منظور از اين قرين همان شيطانى است كه بر او گمارده شده است .
بعضى هم گفتهاند : منظور از قرين همنشين او است از انسانها .
« هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ »
اگر منظور از قرين فرشتهء شاهد باشد معنى اين است : اين حساب او است كه نزد من در اين پرونده آماده است ، يعنى به پروردگارش مىگويد : مرا بر او موكل ساخته بودى اينك اعمال او را كه نوشتهام نزد من حاضر است .
و اگر منظور از قرين شيطان يا همنشين انسى باشد معنى اين است اين عذاب نزد من حاضر است و به سبب گناهانى كه انجام دادهام برايم فراهم آمده است .
« أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ »
اين خطاب به خازن جهنّم است .
زجاج گويد : خطاب به دو فرشته موكّل بر انسان است كه سائق و شهيد مىباشند ، و آنچه در اين باره آمده است يادآور شديم .
ابو القاسم حسكانى با اسناد خود از اعمش روايت كرده است كه گفت :
ابو المتوكّل ناجى از ابى سعيد خدرى روايت كرده است كه رسول خدا ( ص ) فرمود :
( هنگامى كه روز قيامت مىشود خداوند به من و به على مىفرمايد : القيا فى النّار من . . . يعنى : دشمنان خود را به جهنّم اندازيد ، و دوستان خود را وارد بهشت سازيد ، و اين معناى
أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ
. . . ) و عنيد كسى است كه از حق و رشد روىگردان شده است .
« مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ »
يعنى : مانع نيكيها است كه خداوند فرمان داده است ثروت -