« وَ أَحْيَيْنا بِهِ »
يعنى : با اين آب كه از آسمان فرستادهايم زنده مىسازيم .
« بَلْدَةً مَيْتاً »
يعنى : محلى خشك و قحطى زده كه هيچ گياهى در آن نمى - رويد ، كه در اثر بارندگى گياهانش روئيده و زنده شده است ، سپس مىفرمايد :
« كَذلِكَ الْخُرُوجُ »
يعنى : خارج شدن از قبرها نيز به همين شكل است ، يعنى : همانگونه كه اين زمينهاى مرده را با آب زنده ساختيم ، همين طور روز قيامت مردگان را هم زنده ساخته از قبرهايشان بيرون خواهيم آورد ، زيرا كسى كه بتواند يكى از اين دو برنامه را انجام دهد ديگرى را نيز مىتواند انجام دهد ، ولى مردم هميشه عادت كردهاند كه احياء مردگان را فقط در احياء زمينهاى مرده با نزول باران ديدهاند ، ولى احياء مردگان انسانى را نديدهاند ، اما اگر خوب فكر مىكردند ، و دقّت بيشترى مىنمودند مىدانستند كه هر كس قدرت بر يكى از اين دو عمل را داشته باشد بر دوّمى نيز قادر خواهد بود « 1 » .
هامش
( 1 ) - تفسير ابن عباس صفحهء 325 در تفسير كذلك الخروج مىگويد :
يعنى : ( روز قيامت نيز اين چنين به وسيلهء باريدن باران زنده شده از قبرها بيرون مىآيند )