تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 217

مساهمون:

ص٢١٧
بعضى گفته‌اند : لمز عبارت است از عيب‌جويى با زبان چشم و اشاره ، و همز جز به وسيلهء زبان نخواهد بود . ضحاك گفته است يعنى : يكديگر را لعنت نكنيد .
« وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ »
القاب جمع لقب است ، و آن عبارت است از اسمى غير از نام انسان ، بعضى گفته‌اند لقب اسمى است كه انسان به آن ناميده نشده است ، و هر وقت با آن اسم ناميده شود بدش مىآيد ، و چنانچه لقب بگونه‌اى باشد كه انسان از آن بدش نيايد اشكالى ندارد مانند لقب فقيه ، قاضى و . . . از قتاده و عكرمه نقل شده است كه تنابز به لقب عبارت است از اينكه افراد به يكديگر بگويند : اى كافر ! اى فاسق ! اى منافق ! . از حسن نقل شده است يهوديان و مسيحيان كه مسلمان مىشدند ، پس از اسلام آوردنشان بعضى از مسلمانان به آنان مىگفتند : اى يهودى ! اى مسيحى ! كه از طرف پيامبر ( ص ) نهى شدند . از ابن عباس نقل شده است كه تنابز به لقب آن است كه انسان گناهى انجام داده و توبه كرده است آن گاه به خاطر گناهى كه توبه كرده است او را سرزنش بزنند . ابن عباس گويد : صفيّه دختر حى بن أخطب خدمت پيامبر آمده گريه مىكرد ، حضرت به او فرمود : چرا گريه مىكنى ؟ صفيه گفت : عايشه مرا سرزنش مىزند و مىگويد : يهوديه و دختر زن و مردى يهودى ، حضرت به او فرمود : چرا تو نيز ، در پاسخ او نگفتى : پدرم هارون ، عمويم موسى ، همسرم محمد ( ص ) است ؟ به دنبال اين جريان اين آيه نازل شد .
« بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمانِ »
از حسن و ديگران نقل شده است فسوق پس از ايمان آن است كه به كسى كه ايمان آورده است بگويند : اى يهودى ! اى مسيحى ! بنا بر اين معنى آيه اينطور است : بد است آنچه كه آن را به نام