« فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما »
بين آنان را اصلاح دهيد تا صلح كنند ، البته اين آيه دلالت ندارد بر اينكه اگر دو طائفه مؤمن با يكديگر جنگ كردند باز هم بر ايمان خود باقى خواهند بود ، و باز هم مىشود به آنان مؤمن گفت ، و آيه مانع از اين نيست كه از جنگ بگوئيم : يكى از اين دو طايفه يا هر دو طايفه فاسق شدهاند .
« فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى »
اگر يك طايفه با داشتن انتظارى نامشروع از طايفهء ديگر نسبت به او ستم روا داشت ، و ستمگرانه با آن طايفه بجنگ پرداخت » .
« فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي »
چون اين طائفه ستمگر است نه آن ديگرى پس با او بجنگيد .
« حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّهِ »
تا به اطاعت فرمان خدا بازگشته ، دست از جنگيدن با آن طايفهء مؤمن بردارد .
« فَإِنْ فاءَتْ »
يعنى : اگر بفرمان خدا بازگشت و توبه نموده دست از جنگ برداشت و تن بفرمان الهى داد .
« فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما »
يعنى : بين طايفهء متجاوز و بين طائفهاى كه مؤمن است صلح دهى .
« بِالْعَدْلِ »
يعنى : عادلانه آنان را صلح دهيد تا بين آنان يكسان رفتار شود ، و از يك طرف نسبت به ديگرى ظلم نشود ، و در مورد خسارت و زيان حق كسى ناديده گرفته نشود .
« وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ »
يعنى : و در گفتار و كردار به عدالت رفتار كنيد « 1 » .
هامش
( 1 ) - تفسير صافى بنقل از كافى و تهذيب و قمى در تفسير اين روايت مىكند ( كه حضرت صادق از پدرش عليهما السلام ضمن حديثى نقل كرده است پس از