در بارهء آن به ايشان داديم ، و آنان را به كارهاى نيك تشويق نموده ، از كار - هاى زشت باز داشتيم ، و هر نوع مانعى از سر راهشان برداشتيم .
« وَ جَعَلْنا لَهُمْ سَمْعاً وَ أَبْصاراً وَ أَفْئِدَةً »
و به آنان گوش و چشمها و دلها داديم . .
آن گاه خداوند از حال آنان خبر مىدهد كه از پذيرفتن برهانهاى الهى و تفكر در مطالبى كه آنان را به سوى توحيد راهنمايى مىكند سرباز زده ، حاضر نيستند در اين باره فكر كنند ، با اينكه خداوند به آنان فهم و دركى صحيح داده بود كه مىتوانستند به وسيلهء آن دليل و برهان را درك كنند .
« فَما أَغْنى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَ لا أَبْصارُهُمْ وَ لا أَفْئِدَتُهُمْ مِنْ شَيْءٍ »
يعنى : گوش و چشم و دل براى آنان فايدهاى ندارد ، زيرا پند نگرفته چشم و قلب خود را در نگريستن و تدبّر به كار نگرفتهاند .
« إِذْ كانُوا يَجْحَدُونَ بِآياتِ اللَّهِ »
زيرا نسبت به نشانهها و دليلهاى خداوند انكار مىورزيدند .
« وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ ، وَ لَقَدْ أَهْلَكْنا ما حَوْلَكُمْ مِنَ الْقُرى »
يعنى : اى مردم مكه ! ما قوم هود را كه در يمن بودند ، و قوم صالح را كه در حجر بودند ، و قوم لوط را كه در سر راه مكه به شام بودند به هلاكت رسانديم .
« وَ صَرَّفْنَا الْآياتِ »
يعنى : و آيات را گردانديم ، و گرداندن آيات عبارت است از تغيير اين آيات گاهى به صورت معجزه گاهى به صورت هلاك ساختن ، گاهى به صورت يادآورى نعمتها ، و گاهى به صورت يادآورى بلاها ، و گاهى به صورت توصيف نيكان تا ديگران از آنان پيروى كنند ، و گاهى به صورت توصيف گناهكاران تا از اعمال آنان دورى جويند .
« لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ »
يعنى : تا از كفر بازگردند .
« فَلَوْ لا نَصَرَهُمُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ قُرْباناً آلِهَةً »
يعنى چه مىشد