آنان به طرف مكه شده ، قرارداد صلح را بستند ، پس از پايان قرارداد صلح شتران قربانى را همانجا نحر كردند ، و اين است معنى معكوفا يعنى : قربانيان شما را حبس كرده نگذاشتند به محل قربانگاه خود كه مكه است برسند ، زيرا قربانى عمره جز در مكه ذبح نخواهد شد ، همانگونه كه قربانى حج در منى در جاى ديگر ذبح نميشود « 1 » .
« وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ وَ نِساءٌ مُؤْمِناتٌ »
يعنى : مستضعفانى با ايمان كه در مكه ميان مشركين بودند .
« لَمْ تَعْلَمُوهُمْ »
كه بخاطر مخلوط بودن با ديگران آنان را عينا نميشناختيد .
« أَنْ تَطَؤُهُمْ »
آنان را با كشتن و زد و خورد پايمال كنيد .
« فَتُصِيبَكُمْ مِنْهُمْ مَعَرَّةٌ »
از ابن زيد نقل شده است كه معره بمعنى گناه و است .
و بعضى گفتهاند يعنى : با كشتن مؤمنين بشما عيب وارد شود و مشركين شما را سرزنش نمايند كه اينان اهل دين خود را كشتند .
و از ابن عباس آمده است كه منظور از آن ديه و كفارهء قتل غير عمدى است .
زيرا اگر آنان وارد مكه ميشدند با اينكه در ميان آنان مؤمنين هستند ، مؤمنين از كفار شناخته نميشدند ، و از كشتن مؤمنين در امان نبودند و كفاره
هامش
( 1 ) - احتجاج طبرسى بنقل از ج 5 نور الثقلين ص 69 : ( حسن بن على ( ع ) ضمن يك حديث طولانى به معاويه ميفرمايد : رسول خدا ( ص ) ابا سفيان را در شش مورد لعنت فرموده است تا اينكه ميفرمايد : پنجم قول اللَّه عز و جل : (وَ الْهَدْيَ مَعْكُوفاً أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّهُ) تو و پدرت و مشركان قريش مانع رسول خدا ( ص ) شديد ، و لذا خداوند او را چنان لعنتى فرمود كه شامل خاندانش نيز شده تا روز قيامت ادامه خواهد داشت )