خدا و رسول دارند « 1 » .
« لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ »
يعنى : با ديدن اين فتوحات و پيشرفت منطق اسلام طبق وعدهاى كه خداوند داده بود يقين آنان را افزايش خواهد يافت .
بعضى گفتهاند يعنى : تا بيشتر دستورات الهى را تصديق نمايند ، زيرا به علّت وجود آرامش و سكينهاى كه خداوند در دلهايشان قرار داده است هر گاه به چيزى از احكام و دستورات شرع فرمان داده مىشوند مانند نماز ، روزه ، و صدقات آنان را تصديق مىنمايند .
و از ابن عبّاس نقل شده است يعنى : خداوند در دلهايشان سكينه قرار داده است تا بر معرفتى كه دارند معرفتهاى ديگر افزوده شود .
« وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
از ابن عبّاس نقل شده است يعنى :
خداوند لشكريان آسمان و زمين را كه عبارتند از فرشتگان و جنّيان و انسانها و شياطين در اختيار دارد .
يعنى : اگر خداوند خواسته باشد شما را به وسيلهء اينان يارى خواهد فرمود .
و در اين آيه اين نكته بيان شده است كه اگر خداوند بخواهد مشركين را به هلاكت مىرساند ، ولى خداوند نسبت به آنان و آنچه كه از نسلشان بيرون مى - آيد آگاه است ، و به جهت علم و حكمت خود به آنان مهلت داده است ، و از روى عجز و نياز به بندگان خود دستور جهاد با دشمنانش را نداده است ، بلكه بدان منظور تا به مجاهدين راهش پاداش نيكو عطا فرمايد .
« وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً »
و تمام كارهايش از روى حكمت و بينش است .
هامش
( 1 ) - تفسير نور الثقلين ج 5 صفحهء 58 : ( از حضرت صادق ( ع ) در بارهء اين آيه مىپرسند مىفرمايد : منظور از سكينه ايمان است )