چند وجه ديگر :
و نيز در تفسير اين آيه چند وجه ديگر گفته شده است كه ذيلا يادآورى مىشود :
1 - معنى آيه آن است كه اگر در گذشته و تازگى گناهى مىداشتى برايت مىبخشيديم .
2 - اينجا منظور از گناه ترك اولى است ، زيرا معلوم است كه پيامبر ( ص ) از كسانى است كه با فرمانهاى واجب خداوندى مخالفت نخواهد نمود ، بنا بر اين جايز است همان ترك اولىها كه اگر از ديگران سر مىزد گناه محسوب نمىشد نسبت به حضرت گناه محسوب گردد ، و اين نشانهء عظمت شأن و منزلت حضرت است .
3 - آنكه اين گفته به منظور تعظيم حضرت و حسن خطاب آمده است همانگونه در مقام احترام و دعا نسبت به ديگران مىگويند : ( عفا اللَّه عنك ) خدايت بيامرزد ،
هامش
( - مىكردى ، زيرا مشركين مكه بعضى اسلام آوردند و بعضى از مكه گريختند و آنها كه ماندند قدرت بر انكار يكتاپرستى را نداشتند زيرا مردم گرايش به يكتا - پرستى يافتند ، و لذا گناه پيامبر در اين مورد از نظر آنان چون بر آنان پيروز شده بود بخشوده شده بود ، مأمون گفت : احسن اى ابو الحسن ) .
و در روايت ابن طاووس آمده است كه :
( منظور از بخشيدن گناه گذشته و متأخّر از نظر اهل مكه و قريش است ، يعنى گناهان تو از نظر آنان قبل از هجرت و بعد از هجرت ، زيرا هنگامى كه تو مكه را فتح كردى بىآنكه كسى از آنان را بكشى و يا آنان را اسير سازى و يا در مورد گذشته آنان را مؤاخذه كنى آنان هم آنچه را كه در گذشته و اخيرا از تو گناه مىپنداشتند بخشيدند . . . )