( مِنَ الْعَذابِ الْمُهِينِ )
از عذابهايى سخت كه فرزندان آنان را ميكشتند و زنان آنان را به كار ميگرفتند ، و كارهاى سخت و طاقت فرسا به آنان ميدادند .
( مِنْ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ كانَ عالِياً مِنَ الْمُسْرِفِينَ )
يعنى : فرعون متكبّر برترى طلب و از متجاوزين بود كه در طغيان و سركشى كارش از حدّ گذشته بود .
اينكه خداوند فرعون را به كلمهء « عاليا » توصيف نموده است ، با اينكه عالى ممكن است مدح باشد چون بعدا آن را مقيّد به اسراف كرده است مدح نميشود ، زيرا خداوند فرموده است فرعون در زياده روى و اسرافگرى عالى بوده است ، و كلمهء عالى اگر در صفات خوب باشد موجب مدح و اگر همراه صفات بد باشد موجب مذمت خواهد شد .
( وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ )
يعنى : موسى و قومش بنى اسرائيل را انتخاب كرديم و آنان را بوسيلهء تورات و پيامبرانى كه از ميانشان برانگيختيم برترى بخشيديم .
( عَلى عِلْمٍ )
« 1 » يعنى : و اين برترى كه به آنان داديم و اينكه آنان را بدين منظور برگزيديم از روى بينش و آگاهى قبلى بود كه آنان را شايستهء
هامش
( 1 ) عيون اخبار الرّضا ( ع ) ج 1 ص 210 از حضرت امام حسن عسگرى عليه السّلام از پدرش از جدّش از حضرت رضا ( ع ) نقل مىكند : كه او نيز از پدرانش از حضرت على عليهم السّلام روايت كرده است كه :
( رسول خدا « ص » ) فرمودند : خداوند ما آل محمّد را انتخاب فرموده است ، و نيز پيامبران و فرشتگان مقرب را برگزيده ، و انتخاب نفرموده است مگر با علم به اينكه كارى نخواهند كرد از زير ولايتش خارج شوند و بر خلاف عصمت باشد ، و موجب آن شود كه استحقاق عذاب و نقمتش را پيدا كنند . . . )