( وَ لِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ )
از ابى عبيده نقل شده است يعنى : تمام آن معانى را كه دربارهاش اختلاف داريد براى شما بيان ميكنم ، همانگونه كه لبيد شاعر عرب گفته است :
« او يخترم بعض النفوس حمامها » « 1 »
كه بعض به معنى كل آمده يعنى : « يا آنكه مرگ تمامى جانها را هلاك سازد » .
مانند شعر شاعر ديگرى از عرب بنام قطامى :
« قد يدرك المتأنى بعض حاجته * و قد يكون من المستعجل الزلل »
يعنى : « افراد با حوصله به تمام حاجتهاى خود ميرسند ، اما افراد عجول دچار لغزش ميشوند » « 2 » .
اما صحيح آنست كه بعض بمعنى كل نيامده است ، و آنچه را كه حضرت عيسى ( ع ) در انجيل آورده است پارهاى از موارد اختلافى آنان بوده است و در غير انجيل چيزهايى را كه بدان نياز داشتهاند بر ايشان بيان كرده است ، و شعر شاعر : « او يخترم بعض النفوس حمامها » منظور شاعر از اين بعض جان خودش بوده است . « 3 »
هامش
( 1 ) شاهد در اين است كه بعض النفوس بمعنى تمام النفوس است همانگونه كه در آيه مورد بحثبَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِبمعنى كلّ الذى تختلفون است .
( 2 ) شاهد در بعض حاجته است كه بمعنى كلّ حاجته آمده است .
( 3 ) تفسير نور الثقلين ج 4 ص 611 بنقل از احتجاج طبرسى ضمن روايتى از حضرت صادق ( ع ) فرمود : مردم دربارهء پيامبران اولو العزم و مولى شما امير المؤمنين ( ع ) چه نظر دارند ؟