و بعضى هم گفتهاند : منظور آنست كه از اهل تورات و اهل انجيل بپرس هر چند كافرند ، زيرا در اثر توراتى كه در اين مورد ميان آنان وجود دارد گفتار تو ثابت خواهد شد .
و در اين آيه هر چند كه مورد خطاب حضرت محمد ( ص ) است ، ولى منظور از آن امّت اسلام است يعنى : شما مسلمانان از اينان كه ياد آورى كرديم بپرسيد :
( أَ جَعَلْنا مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ ؟ )
يعنى : آيا در گذشته ما به غير از خدا معبودى قرار داديم كه مردم او را پرستش كنند ؟ اگر از آنان بپرسى خواهند گفت كه ما چنين دستورى به آنان ندادهايم ، و آنان را به پرستش چنين خدايى وادار نساختهايم .
و از زهرى و سعيد بن جبير و ابن زيد نقل شده است يعنى از پيامبران به پرس و منظور از پيامبران ، پيامبرانى است كه در شب معراج حضرتش اطراف حضرت جمع شدند كه نود پيامبر بودند ، و از جمله آنان حضرت موسى و حضرت عيسى ( ع ) بود ، و اينكه حضرت از آنان پرسيده بود تا دستور پرسش آمد چون حضرت بارادهء خداوند از آنان اعلم بود « 1 » .
هامش
( 1 ) و اين معنى استفاده مىشود از قسمتى از احتجاج امير المؤمنين ( ع ) كه در تفسير نور الثقلين ج 4 ص 607 در ذيل اين آيهء شريفه قسمتى از آن نقل شده است .
پيامبر خدا ( ص ) به آنان فرمود : چه شهادتى ميدهيد و در دوران خودتان چه كسى را ميپرستيد ؟
پيامبران در جواب گفتند : « ما شهادت ميدهيم كه جز خداى يكتا خدايى نيست ، و شريك نداشته ، و تو رسول خدا هستى ، و بر اين منوال از ما عهد و پيمان گرفته شده است .