تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 189

مساهمون:

ص١٨٩
كه باران از طرف خداوند مقتدر و مختار مىبارد كه كم و زياد آن را به مقتضاى حكمت خود اندازه‌گيرى فرموده است .
( فَأَنْشَرْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً )
يعنى : بوسيلهء اين باران سرزمينهاى مرده‌اى را كه از بىآبى خشك شده بودند با روياندن گياهان و درختان و بستانها و ميوه‌ها زنده ساختيم .
( كَذلِكَ تُخْرَجُونَ )
يعنى : همانگونه كه گياهان از زمين خشك روئيدند شما نيز در روز قيامت از قبرهايتان برانگيخته خواهيد شد .
( وَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها )
يعنى جفتهايى از حيوانات از نر و ماده ، و بعضى گفته‌اند يعنى : خداوند شكلهاى گوناگون را از حيوانات و جمادات آفريد ، از حيوان نر و ماده آفريد ، و تر و خشك و چيزهاى ديگر « 1 » .
هامش
( 1 ) در اين آيه و آيات ديگرى مانند آيهء 49 از سورهء ذاريات« وَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ »اشاره بزوجيت عناصر و اشياء عالم شده است گياهان نر و ماده دارند ، الكتريسته منفى و مثبت دارد و . . . تا چند قرن پيش بشر جز درباره انسان و حيوانات قائل بزوجيت نبود ، تا اينكه گياه شناس معروف سوئدى « لينه - 1707 - 1778 » پس از تحقيقات دامنه دارى در اواسط قرن هيجدهم ميلادى قانون زوجيت را در گياهان كشف كرد ، و گفت : در گياهان نيز جنس نر و ماده موجود است . اين موضوع در اروپا دستگاه مذهبى مسيحيت را بشدّت خشمگين ساخت بطورى كه چندين سال كتب لينه در اروپا جزء كتب ضلال بشمار ميرفت . امّا بنازم عظمت قرآن مجيد را كه در آن عصر كه از علم و دانش خبرى نبود قرنها پيش از كشفيات جديد با صراحت تمام قانون زوجيت را در